Karesi çepnilerinin demografik, fizikî ve iktisadî özellikleri

Abstract

Balıkesir ve çevresinde 16. Yüzyıldan itibaren Çepnilerin izi sürülebilmektedir. Çepniler ile ilgili çalışmalar daha çok yaşadıkları alanlarda saha çalışmalarına göre mevcut durumlarının yazılması şeklindedir. Çepniler ile ilgili 19. yüzyıl ve Osmanlı Devleti’nin mali kayıtlarından olan temettuat defterlerine dayalı herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat devrinde yapılan yeniliklerden en önemlilerinden biri vergi usulünde yapılan değişikliktir. Bu devirde çeşitli isimlerle toplanan vergiler düzenlenmiş ve yeni bir vergi toplama usulüne geçilmiştir. Merkezden gönderilen geniş yetkili memuralar hane esaslı mal varlıklarının tamamını saymışlardır. Bu sayımlarda tutulmuş olan defterlere temettuat defterleri denilmiştir. Bu makalede, BOA. ML. VRD. TMT. d.7226 Numaralı Temettuat Defteri esas alınmıştır. Bu defter sayesinde Balıkesir ve çevresinde yaşayan Çepniler, nüfusları, fiziki özellikleri ve ekonomik varlıkları grafiklere dökülmek suretiyle değerlendirilmiştir. BOA. ML. VRD. TMT. d.7226 defterin tamamı tarafımızdan okunup, excele aktarılmış olduğu için, defterde bulunan diğer yörük grupları ile Çepniler kıyaslanmıştır. Bu çalışma ile Batı Anadolu’daki Çepniler hakkında önemli ayrıntılar ortaya çıkarılmıştır.

The traces of Chepni can be traced in and around Balıkesir dated from16th century and on. Studies on Chepni are mostly in in the topics of their cultural and sociological status compared to field studies in the areas they live in. There are no studies based on the Temettuat Registers, which are one of the financial records kept during the 19th century in the Ottoman State, about the Chepni. One of the most important innovations in the Tanzimat period in the Ottoman Empire is the change in the tax procedure. In this period, taxes collected under various names were regulated and a new tax collection method was introduced. Widely authorized officers sent from the center counted all household-based assets. The books kept in these censuses are called “Temettuat Books”. This article is based on the Temettuat book numbered BOA. ML. VRD. TMT.d.7226. The Chepni people’s lives, population, physical characteristics and economic lives were analyzed using the data found in this book. Since the entire book was read by us and transferred to excel, Chepni were compared with other nomadic groups mentioned in the book. With this study, important details about the lives of Chepni in Western Anatolia were revealed.