Tortum-Narman (Erzurum) Bölgesinin Kanıt Ağırlığı Yaklaşımı Kullanılarak Heyelan Duyarlılığının Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, Erzurum iline bağlı Tortum ile Narman arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığı, Kanıt Ağırlığı (WoE) yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. İlk aşamada, yapılan saha çalışmalarıyla bölgenin heyelan envanteri oluşturulmuş ve heyelan oluşumuna etki eden 11 adet parametre belirlenmiştir. Saha araştırmaları sonucunda toplam 89 adet heyelan haritalanmıştır. Heyelan duyarlılık haritasının üretiminde kullanılan girdi parametreleri; eğim, bakı, arazi kullanımı, profil eğriselliği, plan eğriselliği, topografik nemlilik indeksi, normalize edilmiş bitki örtüsü indeksi, yükseklik, litoloji, akarsu aşındırma gücü indeksi ve akarsulara mesafedir. Bu parametreler seçildikten sonra, her parametrenin alt sınıfları için kanıt ağırlığı hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Sonraki aşamada, parametre haritaları sayısal ortamda analiz edilerek, bölgeye ait heyelan duyarlılık haritası oluşturulmuş ve göreceli olarak beş sınıfa ayrılmıştır. Sonuç olarak, elde edilen haritada çalışma alanının %3.94'ü çok düşük, %17.92'si düşük, %35.58'i orta, %35.84'ü yüksek ve %6.72'si çok yüksek heyelan duyarlılığına sahip olduğu tespit edilmiştir. Heyelan duyarlılık haritasının performans değerlendirmesinde Doğruluk (Accuracy), Geri Çağırma (Recall), Hassasiyet (Precision), F1 Puanı ve ROC eğrisi kriterleri kullanılmıştır. Bu kriterler için sırasıyla 0.673, 0.802, 0.638, 0.710 ve 0.722 değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, üretilen heyelan duyarlılık haritasının afet yönetimi ve planlaması çalışmalarına entegre edilebileceğini göstermektedir.