Tortum-Narman (Erzurum) bölgesinin kanıt ağırlığı yaklaşımı kullanılarak heyelan duyarlılığının değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, Erzurum iline bağlı Tortum ile Narman arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığı, Kanıt Ağırlığı (WoE) yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. İlk aşamada, yapılan saha çalışmalarıyla bölgenin heyelan envanteri oluşturulmuş ve heyelan oluşumuna etki eden 11 adet parametre belirlenmiştir. Saha araştırmaları sonucunda toplam 89 adet heyelan haritalanmıştır. Heyelan duyarlılık haritasının üretiminde kullanılan girdi parametreleri; eğim, bakı, arazi kullanımı, profil eğriselliği, plan eğriselliği, topografik nemlilik indeksi, normalize edilmiş bitki örtüsü indeksi, yükseklik, litoloji, akarsu aşındırma gücü indeksi ve akarsulara mesafedir. Bu parametreler seçildikten sonra, her parametrenin alt sınıfları için kanıt ağırlığı hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Sonraki aşamada, parametre haritaları sayısal ortamda analiz edilerek, bölgeye ait heyelan duyarlılık haritası oluşturulmuş ve göreceli olarak beş sınıfa ayrılmıştır. Sonuç olarak, elde edilen haritada çalışma alanının %3.94'ü çok düşük, %17.92'si düşük, %35.58'i orta, %35.84'ü yüksek ve %6.72'si çok yüksek heyelan duyarlılığına sahip olduğu tespit edilmiştir. Heyelan duyarlılık haritasının performans değerlendirmesinde Doğruluk (Accuracy), Geri Çağırma (Recall), Hassasiyet (Precision), F1 Puanı ve ROC eğrisi kriterleri kullanılmıştır. Bu kriterler için sırasıyla 0.673, 0.802, 0.638, 0.710 ve 0.722 değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, üretilen heyelan duyarlılık haritasının afet yönetimi ve planlaması çalışmalarına entegre edilebileceğini göstermektedir.

In this study, the landslide susceptibility of the region between Tortum and Narman in Erzurum province was evaluated using the Weight of Evidence (WoE) method. In the first stage, the landslide inventory of the region was created with the field studies and 11 parameters affecting landslide formation were determined. As a result of the field studies, a total of 89 landslides were mapped. The input parameters used in the production of the landslide susceptibility map are; slope, aspect, land use, profile curvature, plan curvature, topographic wetness index, normalized vegetation index, elevation, lithology, stream power index and distance to streams. After these parameters were selected, weight of evidence calculations were performed for the subclasses of each parameter. In the next stage, the parameter maps were analyzed in the digital environment and the landslide susceptibility map of the region was created and divided into five classes relatively. As a result, it was determined that 3.94% of the study area has very low, 17.92% low, 35.58% medium, 35.84% high and 6.72% very high landslide susceptibility in the obtained map. Accuracy, Recall, Precision, F1 Score and ROC curve criteria were used in the performance evaluation of the landslide susceptibility map. For these criteria, 0.673, 0.802, 0.638, 0.710 and 0.722 values were calculated, respectively. The obtained results show that the produced landslide susceptibility map can be integrated into disaster management and planning studies.