Kur’an Hükümlerinin Sosyolojisi

Abstract

Bu makale, hukuk sosyolojisi açısından Kur’an hükümlerinin statüsünü tartışmayı amaçlamaktadır. Hukuk sosyolojisine göre hukuk, soyut bir adalet fikrinin toplumsallaşması değil, tam tersine toplumsal yapının bir parçası olarak köklerini toplumsal-kültürel ve tarihsel süreçlerden alan bir kurumdur. Kur’an hükümleri ve bunun sistematik bir yapıya kavuşmuş biçimi olan İslam hukuku, kaynakları bakımından kısmen ilahî kısmen de beşerî bir yapıdır. Bu noktada aydınlatılması gereken temel soru şudur: Kur’an hükümleri ya da bunun hukuksal bir formu olan fıkıh, sosyal hayatla ne kadar ilişkili ve sosyal gerçekliği hangi oranda hesaba katmaktadır? Fıkhın yöntemlerinden ve yapısal analizinden yola çıkarak, Kur’an hükümlerinin toplumsal gerçekliğe duyarlılığı konusunda neler söylenebilir? Bu soruya bir cevap vermek üzere önce hukuk sosyolojisi ve bu disiplin içindeki yaklaşımlara değinilecek, sonra da bu yaklaşımlardan hareketle İslam hukukunun sosyolojik bir çözümlemesi yapılacaktır.This article aims to discuss the status of the norms of the Koran in the perspective of the sociology of law. According to the sociology of law, law is not the socialization of an abstract idea of ​​justice, but rather it has roots in the socio-cultural and the historical processes as a part of the social structure. The norms of the Koran, which gained a systematic discipline in the Islamic law, is partly human and partly divine in terms of the resources. The basic question in this context that must be clarified is: To what extent the norms of the Koran contact with the social life and takes into account of the social reality? What can be said for the sensitivity of the social reality based on the structural analysis and methods of the Islamic law? In order to give an answer to this question, first of all the sociology of law and the approaches within this discipline will be addressed, and then starting from this approaches there will be an analysis of the Islamic law