Entelektüel Sermaye Bileşenlerinin Karlılık ile İlişkisi: Bankacılık Sektörü Üzerinde Ampirik Bir Araştırma

Abstract

Bu araştırmada, Borsa İstanbul mali sektörde faaliyet gösteren bankaların entelektüel sermaye bileşenleri ile firma performansları arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, 2008-2021 tarihleri arasında pay senetleri borsaya kote olmuş ve araştırmanın yapıldığı 2023 yılı ilk çeyreği itibariyle verilerine eksiksiz bir şekilde ulaşılan bankaların verileri analiz edilmiştir. Veri seti panel veri olarak hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında altı model geliştirilmiş ve test edilmiştir. Değişkenlerin arasındaki etkileşim araştırılırken, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Analiz sonucunda; entelektüel sermaye bileşenlerinden biri olan yapısal sermaye ile aktif kârlılığı (ROA) arasına bir ilişkisine rastlanmaz iken özkaynak kârlılığı (ROE) ile negatif ve anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Entelektüel sermaye bileşenlerinden fiziksel sermayenin aktif kârlılık ve özkaynak kârlılığını en fazla etkilediği araştırmanın bir diğer önemli bulgudur. Entelektüel sermayenin diğer bileşeni insan sermayesi de aktif kârlılık ve özkaynak kârlılığını anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Entelektüel sermaye bileşenlerinin firma performanslarından ROA ve ROE üzerindeki etkilerinin ortaya koyulması hem banka yöneticileri açısından hem de banka hissedarları açısından gelecek kararların alınması için önem teşkil edecektir.