The international leader of North Caucasus: Sefer Zaniko

Abstract

Sefer Zaniko, for whom various different assessments are made, is one of the notable figures of the Circassians. One such assessment which stands out is his role in the Caucasian policy of the Ottoman Empire during the Crimean War. Another one is his effort to carry the Circassians' independence to international level. Sefer Zaniko was taken into custody by the Ottoman Empire and exiled from Istanbul upon the Russian Ambassador's request on the grounds that he was in contact with England and constituted a danger for Russia. Despite being in exile, Sefer Zaniko led a colorful life, and the policies he had concerning England, Ottoman Empire and Russia played an effective role in the Caucasian-Russian struggle. The purpose of this study is to discuss the assessments concerning Sefer Zaniko and examine his role during the struggle of the Circassians against Russia in the light of Ottoman documents. Discussing the Caucasian policy of the Ottoman Empire in the person of Sefer Zaniko will constitute another aim of the study.

Sefer Zaniko, hakkında değişik değerlendirmeler yapılan Çerkes ileri gelenlerinden birisidir. Bu değerlendirmelerden ön plana çıkanlar arasında Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin Kafkasya politikasında oynadığı roldür. Bir diğeri ise Çerkeslerin bağımsızlık mücadelesini uluslararası boyuta taşıma gayretidir. İngiltere ile ilişkisi olduğu ve bu yüzden Rusya’ya zarar verdiği gerekçesiyle Rus elçisinin isteği doğrultusunda Osmanlı Devleti tarafından gözetim altına alınmış ve İstanbul’dan uzaklaştırılmıştır. Sürgünde de olsa renkli bir hayatı olan Sefer Zaniko, İngiltere, Osmanlı Devleti ve Rusya kıskacında ortaya koymaya çalıştığı politikalar Kafkas-Rus mücadelesinde etkili rol oynamıştır. Çalışmanın amacı Sefer Zaniko hakkındaki değerlendirmeleri ele aldıktan başka, Osmanlı belgeleri ışığında Çerkeslerin Rusya’ya karşı verdiği mücadeledeki rolünü incelemektir. Sefer Zaniko’nun şahsında Osmanlı Devleti’nin Kafkasya politikasını ele almak çalışmanın bir başka konusunu teşkil edecektir.