Tedarik zinciri finansmanı çözümlerinin verim ve teslimat süresi belirsizliği altında ürün planlamasına etkisi

dc.authorid0000-0001-9958-7822
dc.contributor.authorBayram, Orkun
dc.date.accessioned2026-06-23T08:24:24Z
dc.date.issued2026
dc.departmentFakülteler, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası Ticaret ve Lojistik
dc.description.abstractFor capital constrained suppliers, use of supply chain finance requires consideration of interplay between production and finance decisions. We solve the optimal input procurement problem for a capital constrained make to order manufacturer subject to yield and lead time uncertainty and compare use of supply chain finance methods (Advance Payment Discount (APD), Bank Loan (BL), Reverse Factoring with initial bank loan (RF), and Buyer Backed Purchase Order Finance (BPOF)). Our model applies to manufacturing from raw material such as mechanical and electronics and service processes such as cold chain transportation with individual cooling units, e.g. for vaccine distribution. We model our problem via stochastic optimization with binomial production yield and discrete random lead time. We prove the convexity of the objective functions for APD, BL, and RF; and we show that the objective function for BPOF can be expressed as difference of two convex functions and employ Difference of Convex Functions programming to find the optimal production input amount. We see that, as frequently applied in practice, payment terms longer than 90 days may make the supplier give up on the order due to no expectation for any profit. Optimal profit is more sensitive than procurement amounts to the joint effect of interest rates and yield probability as well as fluctuations in lead time. For suppliers with higher yield rates BPOF brings the most advantage when interest rates are the same for all methods, and APD brings the most advantage when flexibility on interest rates it provides is employed for suppliers with lower yield rates. Methodologically, we develop an analytical make-to-order model under yield and lead time uncertainty and solve the resulting optimization problems using expected profit maximization, including DC programming for the BPOF scheme.
dc.description.abstractSermaye kısıtı altında faaliyet gösteren tedarikçiler için tedarik zinciri finansmanının kullanımı, üretim ve finansman kararları arasındaki etkileşimin dikkate alınmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, verim (yield) ve teslim süresi belirsizliği altında, siparişe göre üretim yapan sermaye kısıtlı bir üretici için optimal girdi tedariki problemi çözülmekte ve farklı tedarik zinciri finansmanı yöntemlerinin kullanımı karşılaştırılmaktadır (Peşin Ödeme İskontosu – Advance Payment Discount (APD), Banka Kredisi – Bank Loan (BL), başlangıç banka kredisi içeren Ters Faktoring – Reverse Factoring (RF) ve Alıcı Destekli Satın Alma Emri Finansmanı – Buyer Backed Purchase Order Finance (BPOF)). Önerilen model; mekanik ve elektronik gibi hammaddeden üretim yapılan imalat süreçlerinin yanı sıra, örneğin aşı dağıtımı için bireysel soğutma ünitelerine sahip soğuk zincir taşımacılığı gibi hizmet süreçlerine de uygulanabilir niteliktedir. Problem, binom dağılımlı üretim verimi ve ayrık rassal teslim süresi varsayımları altında stokastik optimizasyon yoluyla modellenmiştir. APD, BL ve RF yöntemleri için amaç fonksiyonlarının konveks olduğu ispatlanmış; BPOF yöntemi için amaç fonksiyonunun iki konveks fonksiyonun farkı biçiminde ifade edilebildiği gösterilmiş ve optimal üretim girdisi miktarını belirlemek amacıyla Konveks Fonksiyonların Farkı (Difference of Convex Functions – DC) programlama yaklaşımı kullanılmıştır. Sonuçlar, uygulamada sıklıkla karşılaşıldığı üzere, 90 günden uzun ödeme vadelerinin tedarikçilerin herhangi bir kâr beklentisi kalmaması nedeniyle siparişten vazgeçmelerine yol açabileceğini göstermektedir. Optimal kârın, tedarik miktarlarına kıyasla, faiz oranları ile üretim verimi olasılığının ve teslim süresindeki dalgalanmaların ortak etkisine daha duyarlı olduğu görülmektedir. Daha yüksek verim oranlarına sahip tedarikçiler için, tüm yöntemlerde faiz oranlarının aynı olması durumunda BPOF en fazla avantajı sağlarken; daha düşük verim oranlarına sahip tedarikçiler açısından, sunduğu faiz oranı esnekliği kullanıldığında APD yöntemi en avantajlı seçenek olmaktadır. Çalışmada problem, binom verim ve ayrık rassal teslim süresi içeren bir stokastik optimizasyon modeli olarak formüle edilmiş ve her bir finansman yöntemi için optimal girdi miktarı, konvekslik sonuçları ve DC programlama kullanılarak elde edilmiştir.
dc.identifier.doi10.15869/itobiad.1732808
dc.identifier.endpage61
dc.identifier.issn2147-1185
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage38
dc.identifier.trdizinid1399053
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.15869/itobiad.1732808
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12462/24115
dc.identifier.volume15
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isoen
dc.publisherMustafa Süleyman Özcan
dc.relation.ispartofİnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectProduction Planning
dc.subjectUncertain Yield
dc.subjectUncertain Lead Time
dc.subjectSupply Chain Finance
dc.subjectMake to Order
dc.subjectBatch Production
dc.subjectÜretim Planlama
dc.subjectTedarik Zinciri Finansmanı
dc.subjectBelirsiz Verim
dc.subjectBelirsiz Teslim Süresi
dc.subjectSipariş Üzerine Üretim
dc.subjectParti Üretimi
dc.titleTedarik zinciri finansmanı çözümlerinin verim ve teslimat süresi belirsizliği altında ürün planlamasına etkisi
dc.title.alternativeEffect of supply chain finance solutions on production planning under yield and lead time uncertainty
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal paket

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
orkun-bayram.pdf
Boyut:
1.03 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format

Lisans paketi

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: