Major Depresif Bozuklukta Nörobilişsel ve Psikososyal İşlevsellik İlişkisi: Çok Merkezli Retrospektif Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışma, Majör Depresif Bozukluk (MDD) ve ilgili faktörlerin işlevsellik üzerindeki etkilerine dair bütünsel bir bakış açısı sunmakta ve nörobilişsel ve psikososyal bozukluklar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif tipte olup, Türkiye’deki sekiz farklı klinikten elde edilen verilerin analiz edilmesiyle yürütülmüştür. Çalışmaya DSM-5 kriterlerine göre MDD tanısı almış 98 hasta ile yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş 68 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Veriler, Montgomery-Asberg Depresyon Ölçeği (MADRS), Sheehan Yetiyitimi Ölçeği (SYYÖ), Algılanan Bilişsel Kusurlar Anketi (ABKA), Sayı-Sembol Eşleme Testi (SSET) ve SF-36 Sağlık Anketi kullanılarak retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: MDD hastaları, SF-36’nın tüm alt alanlarında ve ABKA skorlarında anlamlı derecede daha düşük puan almıştır. Depresyon şiddeti ve başlangıç yaşı, ABKA skorlarını istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilerken, eğitim düzeyi SSET skorları üzerinde belirleyici bulunmuştur. ABKA ile SF-36’nın sosyal işlevsellik dışındaki tüm alt ölçekleri arasında negatif bir ilişki gözlenmiştir. Sonuç: MDD hastalarında nörobilişsel ve psikososyal işlevsellik düzeyleri düşük bulunmuştur. Depresyon şiddeti ve başlangıç yaşının bilişsel işlevsellik üzerindeki etkisi belirgin olup, eğitim düzeyinin yürütücü işlevlerle ilişkili olduğu saptanmıştır. Bulgular, MDD'nin işlevsellik üzerindeki etkisini vurgulamakta ve depresyon semptomlarının bilişsel ve psikososyal yönleri arasındaki karşılıklı ilişkiye dikkat çekmektedir.

Objective: This study provides a holistic perspective of the effects of Major Depressive Disorder (MDD) and related factors on functioning and examines the relationship between neurocognitive and psychosocial impairments. Materials and Methods: This retrospective archive study was conducted by analyzing data obtained from eight different clinics in Turkey. The study included 98 patients diagnosed with MDD (DSM-5 criteria) and 68 matched healthy controls. Retrospective evaluations included the Montgomery-Asberg Depression Scale (MADRS), Sheehan Disability Scale (SDS), Perceived Deficit Questionnaire (PDQ-D), Digital Symbol Substitution Test (DSST), and SF-36 Health Survey. Results: Neurocognitive and psychosocial functioning levels were found to be low in MDD patients. Patients with MDD scored significantly lower on all domains of SF-36 and PDQ-D scores. While severity of depression and age of onset had a statistically significant impact on PDQ-D scores, educational level had a statistically significant impact on DSST scores. A negative correlation was observed between the PDQ-D and domains of the SF-36 other than the social functioning domain. Conclusion: The present study’s findings related to the Turkish population emphasize the burden of MDD on functioning. Furthermore, the two-way relationship between impairments in cognitive and psychosocial functioning indicates a different aspect of depression symptomatology.