BIST geri alım endeksi işletmelerinin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi

Abstract

Bu tez çalışmasında, BIST Geri Alım Endeksi (XUGRA) kapsamdaki işletmelerin finansal performanslarının, Finansal Kaldıraç Oranı, ROA, ROE, Tobin’s Q, Fiyat/Kazanç, Piyasa Değeri/Defter Değeri, Borç/Özsermaye Oranı ve Piotroski F Skoru gibi temel finansal oranlar üzerinden, nesnel ağırlıklandırma yöntemi olan LOPCOW ile belirlenen kriter ağırlıkları doğrultusunda, MARCOS ve CoCoSo sıralama yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesini amaçlanmıştır. Çalışmada, her işletmenin belirlenen finansal oranları normalize edilip, ideal ve anti-ideal referans noktaları ile karşılaştırılarak, finansal performans düzeyleri objektif olarak sıralanmıştır. Ayrıca, elde edilen MARCOS ve CoCoSo sıralama sonuçları COPELAND yöntemi ile karşılaştırılarak nihai bir değerlendirme yapılmıştır. Değerlendirme sonuçları, XUGRA kapsamında işletmeler arasında önemli performans farklılıkları olduğunu ortaya koymuş, bazı işletmelerin güçlü finansal yapısı ve yüksek karlılık değerleri ile ön plana çıktığı, bazı işletmelerin ise borçluluk ve düşük karlılık göstergeleriyle alt sıralarda yer aldığı gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, finansal performans değerlendirmelerinde çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımlarının etkinliğini vurgulamaktadırThis thesis aims to evaluate the financial performance of the firms included in the BIST Buyback Index (XUGRA) by employing multi-criteria decision-making approaches. The evaluation is based on key financial ratios such as Financial Leverage, ROA, ROE, Tobin’s Q, Price-to-Earnings, Market Value-to-Book Value, Debt-to Equity, and the Piotroski F-Score. In this study, the financial ratios of each firma re normalized and compred against ideal and anti-ideal reference points. Objective weights are determined by the LOPCOW method, while the obtained MARCOS and CoCoSo results were analyzed with the COPELAND method and a final evaluation was made. The analysis reveals significant performance differences among the firms. Some firms exhibit a robust financial structure and high profitability, whereas others are characterized by higher indebtedness and lower profitability. The finfings underscore the effectiveness of multi-criteria decision-making approaches in financial performance evaluation, offering meaningful insights for both academic research and practical applications. Based on the results, strategic recommendations have been proposed to enhance the financial structure of these firms.