Derleme sözlüğündeki kalıplaşmış ad fiillerin ve sıfat fiillerin yazı dilinde kullanılırlık durumları

Abstract

Bu çalışmada ‘Derleme Sözlüğü (Türk Dil Kurumu, I-XII, 2. Baskı, Ankara 1993)’nde yer alan kalıplaşmış ad-fiillerin ve sıfat-fiillerin yazı dilindeki durumları incelenmiştir. Bunun için öncelikle ‘Derleme Sözlüğü’ndeki kalıplaşmış ad-fiiller ve sıfat-fiiller sınıflandırılmış ve ardından yazı dilindeki durumları incelenmek üzere bu kelimeler, ‘Türkçe Sözlük (Türk Dil Kurumu, 10. Baskı, Ankara 2005)’teki örnekleriyle karşılaştırılmıştır. Her iki sözlükte ortak olan kelimeler dışında, ‘Derleme Sözlüğü’ndeki bazı kelimelerin, zamanla eski anlamlarını yitirip yeni zamana göre anlamlar kazandığı görülmüştür. Gerek her bakımdan ortak olan kelimeler gerekse söyleyişçe aynı olup anlamca farklılık kazanan kelimeler, halk ağzından derleme yapmanın, yeni kelime türetmek ve dili zenginleştirmek adına hâlâ önemli görevler üstlendiğini göstermektedir

In this paper as examined statement of molded infinitives and molded participle which has been found in ‘Derleme Sözlüğü’ (Türk Dil Kurumu, I-XII, 2nd edition, Ankara 1993) in Standard Turkish. Therfore, first of all, molded infinitives and molded participle, in the ‘Derleme Sözlüğü’ are classified and than theese words are compared with their samples which has been found in ‘Türkçe Sözlük’ (Türk Dil Kurumu, 10th edition, Ankara 2005). It has been found that, except of same words of both ‘Türkçe Sözlük’ and ‘Derleme Sözlüğü’, some words in ‘Derleme Sözlüğü’ has lost theirs old mean and get new mean in modern time. Whether same words in both ‘Derleme Sözlüğü’ and ‘Türkçe Sözlük’ or same by pronunciation but differend by mean, show that it is still important collecting dialects to word formation and developing language.