Gastronomi eğitimi alan öğrencilerin çölyak hastalığına yönelik bilgi düzeylerinin ve tutumlarının belirlenmesi

Abstract

Tüm dünyada insan beslenmesinde tahıl ve tahıl grubu ürünler önem arz etmektedir. Fakat çölyak hastaları gibi bazı hastalıklara sahip bireyler özellikle tahıllarda bulunan glüteni sindiremediklerinden dolayı bu gıdaları tüketemezler. Glütensiz beslenmenin son zamanlarda popüler olmasıyla birlikte çölyak hastalığının da bilinirlik düzeyi giderek artmıştır. Gastronomi alanı yeme-içme sektörüne hizmet ettiği için insan beslenmesiyle de yakından ilişkilidir. Gıda sektöründe çölyak hastalarına glütensiz yiyecekler sunabilmek gastronomiyi geliştirecektir. Bu hastalara uygun gıdaların pazarlanıp sunulması konusunda var olan yetersizliklerden dolayı gastronomi eğitimi alan öğrencilerin çölyak hastalığına yönelik bilgi düzeylerinin ve tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçtan yola çıkılarak Balıkesir Üniversitesi Turizm Fakültesi ve Burhaniye Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü 2. 3. 4. Sınıf'ta okuyan toplam 206 öğrenciye yüz yüze anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde, katılımcıların çölyak hastalığının oluşumu ve belirtilerine yönelik bilgi düzeylerinin yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmışken çölyak hastalarının beslenmesi ve gıda hazırlığıyla ilgili bilgi düzeylerinin oldukça yüksek olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Katılımcıların glüten içeren gıdalara yönelik bilgi düzeylerinin makarna, ekmek gibi ürünler hakkında yeterli olduğu ancak donmuş patates, boza, mercimek gibi alternatif gıdalar, işlenmiş gıdalar ve baklagiller konusunda ise düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çölyak hastalığı hakkında bilgi sahibi olmaya, bu konuda eğitim almaya ve çölyak hastası kişilere hizmet vermeye yönelik yönelik tutumlarına dair bulgularda ise genel olarak olumlu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bu sonuçlarına göre öneriler geliştirilmiştir.

Cereals and cereal-based products are of great importance in human nutrition worldwide. However, individuals with certain diseases, such as celiac disease, cannot consume these foods because they cannot digest gluten, especially in grains. With the recent popularity of a gluten-free diet, the awareness level of celiac disease has also increased. Since the field of gastronomy serves the food and beverage industry, it is closely related to human nutrition. Being able to offer gluten-free foods to celiac patients in the food industry will improve gastronomy. Due to the inadequacy in marketing and presenting appropriate foods to these patients, it was aimed to examine the knowledge levels and attitudes of students receiving gastronomy education towards celiac disease. For this purpose, a face-to-face survey was conducted with a total of 206 students studying in the 2nd, 3rd and 4th grades of the Tourism Faculty of Balıkesir University and the Gastronomy and Culinary Arts Department of Burhaniye Faculty of Applied Sciences. The data obtained were analyzed using a statistical package program. The study findings revealed that participants' knowledge of the development and symptoms of celiac disease was inadequate, while their knowledge of the nutrition and food preparation of celiac patients was quite high. It was concluded that the participants' knowledge level about foods containing gluten was sufficient for products such as pasta and bread, but was low for alternative foods such as frozen potatoes, boza, lentils, processed foods and legumes. Findings regarding attitudes toward learning about celiac disease, receiving training on the subject, and providing services to individuals with celiac disease were generally positive. Recommendations were developed based on these findings.