Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri

Abstract

17. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti, “idari, ictimaî ve ekonomik” alanlardaki bozulmalardan dolayı merkeziyetçi yönetim melekelerini kaybetmiştir. Bu bunalımlı dönemde, kazâ ve vilayet yönetimlerinde, valilerin yerine âyan olarak bilinen mahallî otoriteler aktif olmuştur. Devlete bağlılığı bulunmayan bu mahallî otoriteler, 17. yüzyılın ortalarından, 19. yüzyıl başlarına kadar, devleti menfi yönde etkilemiştir. Ayanların aktif olduğu yerlerden biri de Bolu olup, bu bölgede birçok ayan bulunmaktadır. Kalınbacakoğlu bu âyanlarından biri olup, mahallî ihtilal çıkararak, devleti zor durumda bırakan âyanlardan farklı olarak devletin yanında durup, Bolu’ya ve ülkeye büyük hizmetlerde bulunmuştur. Bu çalışmada, ilk olarak âyanlar ve âyanlık kurumu hakkında umumî bir malumat verilerek, Bolu’nun bu devirdeki umumî ahvaline değinilmiştir. Akabinde, Kalınbacakoğlu’nun hayatı ve faaliyetleri ele alınarak, onu muteber kılan hizmetleri ile alakalı bilgi verilmiştir. Çalışma, Kalınbacakoğlu’nun ahfadı hakkında bilgi verilerek, tamamlanmıştır. Çalışmada bu plan dikkate alınarak, Kalınbacakoğlu’nun devlete olan fayda ve hizmetleri tetkik olunurken, devletin hizmetinde bulunan ayanların faaliyetlerine dair bazı ipuçları da verilmeye çalışılacaktır.