ANKARA DEVLET TİYATROSUNDA SAHNELENEN ÇOCUK OYUNU METİNLERİNİN EĞİTİM VE DİL GELİŞİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüne yakınlığı ve ülkenin başkenti olması sebebiyletiyatro politikalarına ve çalışmalarına yön verme bakımından önemli görev ve sorumluluğa sahip olanAnkara Devlet Tiyatrosunda 2005/2006 - 2014/2015 sezonları arasında sahnelenen çocuk oyunumetinleri, eğitim ve dil gelişimi açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada sözü edilen sezonlar arasındanseçilen on (10) çocuk oyunu metninin, çocukların eğitsel ve dil gelişimlerine katkı getirecek özellikleritaşıyıp taşımadığı incelenmiştir. Çalışma betimsel tarama modeliyle yapılmıştır. 2005/2006 - 2014/2015yılları arasında Ankara Devlet Tiyatrosunda sahnelenen yerli ve uyarlama çocuk oyunları içerisindentabaka örnekleme yöntemiyle her sezondan bir oyunun seçilmesi kaydıyla on (10) oyun metnibelirlenmiştir. Nitel araştırma veri toplama tekniği içerisinde yer alan doküman incelemesi ile verilertoplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Verilerin analizinde; eğitim ve dilgelişimi kategorileri belirlenerek, bu kategorilerde oyunların duygusal yönlerine bakılmıştır. Eğitimkategorisinde yapılan incelemede; Okvuran, Tavşancıl ve Çakır İlhan’ın (2006) belirlemiş olduğu altalanlar kullanılmıştır. Dil gelişimi için yapılan değerlendirmede, yeni bir inceleme kategorisioluşturulmuştur. Oyun metinleri, eğitim ve dil gelişimi kategorilerine göre incelenirken araştırma birimiolarak oyunlardaki replikler alınmış ve bu bağlamda olumlu, olumsuz ve karışık olarak kodlanmıştır.Yapılan değerlendirmelere göre; eğitim boyutunda, en fazla ileti taşıyan özel alt alanın “Olumlu İlişkiKurma” olduğu saptanırken en az ileti taşıyan özel alt alan “Kendiyle Barışık Olma-Kendini Beğenme”olarak hesaplanmıştır. Ayrıca bu kategoride olumsuz iletilerin oranının azımsanamayacak kadar fazlaolduğu dikkat çekmiştir. Dil gelişimi boyutunda, inceleme sırasında en fazla tespit edilen özel alt alan“Yeni Kelime-İfade Kazandırma” olurken en az tespit edilen özel alt alan “Atasözü” olmuştur.Hesaplamalarda, “Atasözü” oranın çok düşük çıkması; oyunlarda bu alana daha fazla önem verilmesigerekliliğini ortaya çıkarmıştır.