Bir kamu hastanesinde çalışan ebe ve hemşirelerin cinsel sağlık okuryazarlığı ile afet durumlarında cinsel ve üreme sağlığı bilgi düzeylerinin belirlenmesi

Abstract

Araştırma, ebe ve hemşirelerin cinsel sağlık okuryazarlığı ile afet durumlarında cinsel ve üreme sağlığı bilgi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışma, 01.03.2024-31.06.2024 tarihleri arasında Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesinde yapılmıştır. Araştırma örneklemini, Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi’nde görev yapan olasılıksız örnekleme yöntemi ile araştırmaya katılmayı kabul eden ve alınma kriterlerini taşıyan 360 hemşire ve ebe oluşturmuştur. Araştırma verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Olağanüstü Durumlarda Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Bilgi Ölçeği ve Cinsel Sağlık Okuryazarlık Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Student’s t testi, ANOVA (post hoc: Bonferroni) testi, Kruskal-Wallis testi, Ki-kare testi, korelasyon analizi ve lineer regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların, Olağanüstü Durumlarda Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Bilgi Ölçeği puan ortalaması 94.57±12.17, Cinsel Sağlık Okuryazarlık Ölçeği ise 53.7±8.59 bulunmuştur. Verilen verilere göre hemşire ve ebelerin cinsel sağlık okuryazarlığı bilgi düzeyi orta düzeydedir (%59.7). Olağanüstü durumlarda cinsel sağlık ve üreme sağlığı bilgi düzeyi ise %46.1 düşük düzey, %45 yüksek düzey olduğu bulunmuştur. Araştırmamızda, ebelerin 36-45 yaş grubunda yer alanların, lisans mezunu olanların ve dahili kliniklerde çalışanların; hemşirelerin ise 22-35 yaş grubunda yer alanların, lisans düzeyinde eğitim almış olanların ve yoğun bakım biriminde çalışanların, olağanüstü durumlarda cinsel sağlık ve üreme sağlığına ilişkin bilgi düzeylerine yönelik toplam ölçek puan ortalamalarının diğer katılımcılara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hemşire ve ebelerin cinsel sağlık okuryazarlığı ile afet durumlarında durumlarda cinsel sağlık ve üreme sağlığı bilgi düzeylerini artırmak için eğitim programları düzenlenmesi ve bu yolla farkındalıklarının artırılması önerilmektedir.The study was conducted as a descriptive and cross-sectional research with the aim of determining the sexual health literacy and knowledge levels on sexual and reproductive health in emergencies among midwives and nurses. The study was conducted between March 1, 2024, and June 31, 2024, at Balıkesir Atatürk City Hospital. The research sample consisted of 360 nurses and midwives working at Balıkesir Atatürk City Hospital, who were selected through a non-probability sampling method, met the inclusion criteria, and agreed to participate in the study. The research data were collected using the Descriptive Information Form, the Sexual and Reproductive Health Knowledge Scale in Emergencies, and the Sexual Health Literacy Scale. For the statistical analysis of the data, Student’s t-test, ANOVA (post hoc: Bonferroni) test, Kruskal-Wallis test, Chi-square test, correlation analysis, and linear regression analysis were used. Participants had a mean score of 94.57 ± 12.17 on the Developing the Sexual and Reproductive Health Knowledge Scale in Emergencies and 53.7 ± 8.59 on the Development of the Sexual Health Literacy Scale, indicating a moderate literacy level (59.7%). Knowledge in emergencies was low in 46.1% and high in 45% of participants. Higher scores were observed among midwives aged 36–45, with a bachelor’s degree, and working in internal medicine clinics, and among nurses aged 22–35, with a bachelor’s degree, and working in intensive care units (p < 0.05). It is recommended to organize training programs to enhance the sexual health literacy of nurses and midwives, as well as their knowledge of sexual and reproductive health in emergencies, in order to increase their awareness in these areas.