“Yine / gene” sözcüğü üzerine

Abstract

Bu çalışmada Türkçede kullanım sıklığı oldukça yüksek olan, günümüz Türkiye Türkçesine “yine / gene” şeklinde gelmiş sözcükler üzerinde durulmuştur. “Giriş” bölümünde, bu sözcüklerin anlamları verilmiş, “Yöntem” bölümünden sonra “Bulgular” bölümünde sözcüklerin tarihi edebî metinlerdeki görünümü seçilen metinlerden yola çıkılarak örneklendirilmiştir. “Değerlendirme” bölümünde ise çalışmanın temel problemi olan sorulara cevap aranmıştır. Ortaya atılan sorular ve bulunan sonuçlar kısaca şöyledir: 1. Günümüzde kullanılan “yine, gene” ve tarihi dönemlerde karşımıza çıkan “yime/ yeme” şekli aynı sözcüğün ses değişimlerine uğramış şekilleri midir yoksa farklı kökene ait sözcükler midir? -Bu sözcüklerin farklı kökenlerinin bulunduğu kaynaklarla ortaya konmuştur. 2. Bu sözcüklerin kullanım ve yayılma alanları nelerdir? -“Yine” sözcüğünün yayılma alanı küçük ses değişiklikleriyle bütün Türk dünyası olurken, “gene” Batı Türkçesine ait bir şekil olarak tespit edilmiştir. 3. Bu sözcükler cümlede hangi görevde kullanılagelmişlerdir? Sözcük türü olarak nasıl adlandırılmalıdır? -Cümlede içerisinde yaygın olarak zarf görevinde kullanılmış ancak cümle başı edatı olarak kullanımı da açıklamaya değer bir alan oluşturmuştur. “Sonuç” kısmında da Değerlendirmeler bölümünde elde edilen veriler özetlenmiştir.

This study focused on the words that high frequency of use in Turkish. These words in the form of yine / gene in Turkey Turkish. In “The Introduction”, the meaning of these words are given. After “The Method” section, in “The Findings” section based on selected texts, apperance of these words in historical literary texts is exemplified. In “The Interpration” section, searched the answers to the main problems of this study. Questions revealed and the results found are briefly as follows: 1. yine / gene form at the present time and yime / yeme form that used to in historical periods are the same words that have change the phonetic or are the words of different origins? -These words have different origins have explaned with researches. 2. What are the usage and propagations areas of these words? -“yine” the spon of this word is the whole Turkish World with little phonetic changes, “gene” only belongs to Western Turkish. 3. In which position were these words used in th sentence? How should they be named as word type? -These words are commonly used in the sentence as “adverb”, but use at “preposition at the beginning of the sentence” is also be explained. In “The Conclusion” section, data obtained in the Interpration section