Finansman ve faaliyet giderlerinin kârlılığa etkisi: BİST bilişim şirketlerinde uygulama

Abstract

Finansman ve faaliyet giderleri bilişim şirketleri için çok önemlidir. Teknolojik çalışmalara ağırlık verebilmeleri için Araştırma ve Geliştirme (AR&GE) faaliyetlerine yatırım yapmaları gerekmektedir. Yatırım yapabilmeleri için finansman giderleri ve AR&GE yatırımları yapabilmeleri için de faaliyet giderleri önemlidir. Bu çalışmanın amacı, BİST’e kayıtlı bilişim şirketlerinde finansman ve faaliyet giderlerinin kârlılığa etkisi analiz edilerek, finansal tablo kullanıcılarına ve şirketlere karar alma sürecinde yol göstermektir. Bu amaca yönelik olarak çalışmada, şirketlerin finansal yapıları ve operasyonel harcamalarının kârlılığı nasıl şekillendirdiği araştırılmıştır. Araştırmada, Aktif Karlılık Oranı bağımlı değişken, Maddi Olmayan Duran Varlıklar, Faaliyet ve Finansman Giderleri ise bağımsız değişkenler için kullanılmıştır. 2008-2024 dönemine ait yıllık finansal veriler kullanılarak statik panel veri analizi yönteminin gerçekleştirildiği çalışmanın sonucunda, Aktif Karlılık Oranı ile Maddi Olmayan Duran Varlıklar değişkeni arasında istatistiki olarak anlamlı pozitif, Finansman Giderleri değişkeni ile anlamlı negatif ilişki tespit edilmiştir. Faaliyet Giderleri ile aralarında anlamlı bir ilişki elde edilememiştir. Bu sonuçla, bilişim sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin maliyet yönetimi ve finansman kararlarında dikkatli olmaları gerektiği ortaya konulmuştur. Yöneticilere stratejik kararlar alırken finansman ve faaliyet giderlerini nasıl optimize edebilecekleri konusunda önemli bilgiler sunulmuştur. Şirketlerin sürdürülebilir kârlılık sağlamaları operasyonel verimliliklerini artırmalarıyla mümkündür.

Financing and operating expenses are significant for Information and Communication Technology (ICT) companies. To focus on technological research, they must invest in Research and Development (R&D) expenses. Financing expenses and operating expenses for R&D investments are also necessary to find financing sources that enable them to make these investments. In line with this importance, this study aims to analyze the impact of financing and operating expenses on profitability in ICT companies listed on the Borsa Istanbul Stock Market and to make recommendations to information users and companies. In line with this objective, the study investigates how companies' financial structures and operational expenses shape profitability. This study employed static panel data analysis using annual financial data from 2008 to 2024. Return on Assets has been used as the dependent variable while Intangible Fixed Assets, Operating Expenses and Financing Expenses have been independent variables. The findings revealed a significant positive relationship between the Return on Assets ratio and the Intangible Fixed Assets variable, a significant negative relationship with the Financing Expenses variable. No significant relationship has been found with Operating Expenses. These results provide valuable insights for managers in strategic decision-making, emphasizing the importance of financial discipline and operational efficiency for sustainable profitability.