Nakit dönüş süresi ve karlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesi: BIST Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi Endeksi’nde (XTAST) ampirik bir uygulama

Abstract

Bu çalışmada Borsa İstanbul (BIST) Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi (XTAST) endeksinde 2009-2012 yılları arasında işlem gören 26 işletmenin nakit dönüş süreleri ve bileşenleri ile karlılıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla bir finansal performans göstergesi ve çalışma sermayesinin genel bir ölçüsü olarak nakit dönüş süresi ile bileşenlerinin işletme karlılığı üzerindeki etkilerini araştırmak için çoklu doğrusal regresyon modeli kullanılmıştır. Çalışmada aktif karlılığı (ROA), özkaynak karlılığı (ROE), faiz ve vergi öncesi kar (FVÖK) bağımlı değişkenleri oluştururken, nakit dönüş süresi (NDS) ile bileşenleri olan alacak tahsil süresi (ATS), stok tutma süresi (STS) ve borç ödeme süresi (BÖS) bağımsız değişkenleri oluşturmaktadır. Kontrol değişkeni olarak ise işletme büyüklüğü (İB) kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda Borsa İstanbul XTAST endeksindeki işletmelerin düşük STS ve yüksek BÖS ile yüksek aktif karlılığına, yüksek BÖS ile daha yüksek özkaynak karlılığına sahip olma eğiliminde oldukları tespit edilmiştir.

In this study, it was aimed to determine the relationship between the components of the cash conversion cycle and profitability of 26 businesses traded in BIST Non-Metal Mineral Products Index (XTAST) between 2009-2012. For this purpose, multiple linear regression model was used to investigate the effects on profitability of cash conversion cycle and its components which were used as a measure of financial performance and criterion of working capital. In the study, return on assets (ROA), return on equity (ROE) and earnings before interest and tax (EBIT) were used as dependent variables while creating the cash conversion cycle (CCC), of which components are average receivable collections period (ARCP), average conversion ınventory period (ACIP) and average payment period (APP) were used as independent variables. As a variable control; size of the company (LOS) is used. As the result of the analysis; BIST XTAST firms have tendency to have high ROA with low ACIP and high APP and tend to have higher ROE with high APP.