‘Korkıt Ata Kitabı’nda tasvir fiilleri

Abstract

Zarf fiil ekli bir ana fiil ile yardımcı bir fiilin kaynaşmasından oluşmuş birleşik fiillerde yardımcı fiil, ana fiildeki oluş ve kılışın biçimini, tarzını tasvir eden tasvir fiilleridir. Bu birleşik yapılarda her iki fiil de anlamca birbirine bağlıdır ve tek bir oluş ve kılışı gösterir. Bu birleşik yapılarda tasvir fiili, ana fiildeki oluş ve kılışa daha renkli bir ifade gücü katar. Bu yapılar, bir taraftan dile canlı ve sanatlı ifade gücü kazandırırken, diğer taraftan da anlatımın daha ayrıntılı, incelikli ve açıklayıcı olmasını sağlar. Tasvir fiiller, Türk Dilinin en eski dönemlerinden beri kullanılmış, günümüz lehçelerinde de zengin örneklere sahip özel fiillerdir. Kazak Türkçesi de, tasvir fiillerinin kullanım zenginliği bakımından dikkate değer lehçelerimizden biridir. Bu yazıda, ‘Korkıt Ata Kitabı’ndan hareketle Kazak Türkçesindeki tasvir fiilleri ayrıntılarıyla incelenmiş ve işlevlerine göre sınıflandırılmıştır.

Auxiliary verb is descriptive verb in compound verb that consists of auxiliary verb and gerund. In that compound verb, both of these verbs connected each other in terms of meaning and describe only one occurrence and action. Descriptive verb describes occurrence and action which is expressed by main verb. Descriptive verb adds more colored expression vigor to occurrence and action of main verb. These verbs bring in rich and colorful expression vigor to language and it makes expression more detailed, ingenious and explanatory. Descriptive verbs have been using since old times of Turkish Language. These verbs are exclusive verbs that have generous samples. This article is examined descriptive verbs in a detailed manner in Kazakh Turkish based on ‘Korkıt Ata Kitabı’ book and they classified by functions