Tercüman ve gülbanklara göre Bektaşilikte Ehl-i Beyt anlayışı ve sevgisi üzerine bir değerlendirme

Abstract

İslam dünyasında Ehl-i Beyt’in anlamı ve kimleri kapsadığı konusunda farklı görüşler mevcuttur. Bektaşiliğe ait yazılı kaynaklar içerisinde yer alan tercüman ve gülbanklarda Hz. Peygamber ve Ehl-i Beyt sevgisi en sık yer verilen konulardan bir tanesidir. Gülbank ve tercümanlar içerisinde kullanılan ifadelerden hareketle Bektaşilikte Ehl-i Beyt anlayışı konusunda bir değerlendirme yapmak mümkündür. Hz. Ali’nin hilafeti döneminde Muaviye ile yaşanan anlaşmazlık İslam Tarihi’nde derin izler bırakacak olan Kerbelâ olayının meydana gelmesine zemin hazırlamıştır. Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehadeti İslam tarihinin önemli bir kırılma noktası olarak karşımıza çıkmaktadır. Türklerin kitleler halinde İslamiyet’i kabulü bu yaşanan faciadan çok daha sonra olmasına rağmen bu acıyı ilk günkü gibi yüreklerinde hissetmişlerdir. Tercüman ve gülbanklarda bu konu mükemmel bir şekilde işlenerek ifade edilmiştir. Aslında sadece Bektaşi tarikatında değil tüm Türk-İslam toplumunda Hz. Peygamber ve nesline karşı büyük bir hürmet ve saygı vardır. Bunları ifade etme biçimi belki farklı olsa da yapılan bu zulüm ve haksızlığın daima karşısında yer almışlardır.

There are different opinions in the Islamic world about the meaning of Ahl al-Bayt and who it includes. tercüman and gülbank, which are among the written sources of Bektashism, mention Hz. The love of the Prophet and Ahl al-Bayt is one of the most frequently discussed topics. It is possible to make an evaluation about the understanding of Ahl al-Bayt in Bektashism, based on the expressions used in gülbank and tercüman. Hz. The disagreement with Muawiyah during Ali's caliphate paved the way for the Karbala incident, which will leave deep traces in Islamic history. Hz. Hussein's martyrdom in Karbala appears as an important breaking point in Islamic history. Although the mass acceptance of Islam by the Turks was much later than this disaster, they felt this pain in their hearts as much as on the first day. This issue has been handled and expressed perfectly in tercüman and gülbanks. In fact, not only in the Bektashi sect but in the entire Turkish-Islamic society. There is great respect and respect for the Prophet and his progeny. Even though the way of expressing them may be different, they have always stood against this cruelty and injustice.