Küresel krizin doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkisi

Abstract

Küreselleşmenin etkisiyle son yıllarda ülkelere gelen yabancı sermayede artış gözlenmektedir. Ülkelerinin kalkınmasında yabancı sermayenin önemini anlayan ülkeler, özellikle doğrudan yabancı sermayeyi, ülkelerine çekebilmek amacıyla çeşitli teşvikler uygulamakta ve buna yönelik özel birimler oluşturmaktadırlar. Gelişmiş ekonomiler sermaye ihraç ederken aynı zamanda doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını en çok cezbeden ülkeler olmuşlardır. Dünyadaki doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yüzde 70’i gelişmiş ekonomilere gitmektedir. Son on yılda, özellikle Çin, Hong Kong, Singapur, Meksika, Brezilya gibi gelişme yolundaki ülkelere gelen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında da önemli artışlar gözlenmiştir. Türkiye’de kalkınma sürecinde çok önemli olan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekebilmek amacıyla çeşitli uygulamalar denemektedir. Ancak küresel kriz, dünyada ve Türkiye’de, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını olumsuz etkilemiştir. 2007 yılında Türkiye’ye net 22 milyar dolarlık doğrudan yatırım yapılırken, bu rakam yaşanılan krizin de etkisiyle 18.1 milyar dolara gerilemiştir. Türkiye’de kriz sonrasında doğrudan yabancı yatırımların yeniden artacağı öngörülmekle birlikte küresel ölçekte doğrudan yabancı yatırımların tekrar eski düzeyini yakalaması için, krizin yarattığı ekonomik fırsatların değerlendirilmesi ve ilave tedbirler alınıp güven ortamının yeniden inşa edilmesi gerekmektedir. Yapılan bu çalışmada da küresel mali krizin Türkiye’deki doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkileri analiz edilecektir

In recent years, foreign direct investment to countries has increased under the infl uence of globalization. The countries that understand the importance of foreign capital in their development, implement various incentives and constitute special units in order to attract especially foreign direct investment to their countries. Developped economies have been the most attractive countries for foreign direct investment, while at the same time exporting capital. 70 percent of total foreign direct investment in the world goes to developped economies. In the last decade, it has been observed that there are considerable incereases in the foreign direct investment to the developping countries particularly such as China, Hong Kong, Singapore, Mexico and Brazil. Turkey also tries a variety of implementations in order to attract foreign direct investment that is crucial in its developping process. Nevertheless, global crisis has affected the foreign direct investment negatively both in Turkey and in the world. While the foreign direct investment volume to Turkey is 22 billion dollars in 2007, this number declined to 18.1 billion dollars after the impacts of the crisis. Although it is predicted that the foreign direct investment in Turkey will increase after the global crisis, for the return of foreign investment to its old level, it is necessary to evaluate the opportunities that are created by the crisis and to reconstruct the confi dence by additional precautions. In this context, the effects of global fi nancial crisis on the foreign direct investment in Turkey will be analysed in this paper.