Karacaoğlan İle Âşık Kerem in şahsiyet ve eser bakımından benzerlikleri üzerine bir değerlendirme

Abstract

Halk hikâyeciliği geleneğiyle âşık edebiyatımızın paralel bir gelişme gösterdikleri ve bu tarihin XVI-XVII. yüzyıla rastladığı malûmdur. Bu açıdan âşık edebiyatı temsilcilerinin şiirleri ile halk hikâyelerindeki epizotlara bağlı şiirler arasında da paralellikler mevcuttur. Karacaoğlan, âşık edebiyatımızı neredeyse tek başma temsil yeteneği kazanmış ve artık bir geleneğin, toplum hayatımızdaki bir “tip”in adı olmuştur. Hayatı etrafında teşekkül etmiş çeşitli hikâyeler vardır ve hatta bazı başka hikâyelere kahraman olarak bile girmiştir. Yani gerçek hayatının yerini menkabevî bir hayat almış, Karacaoğlan tarihî bir şahsiyet olmaktan çıkıp “tip”leşmiştir. Âşık Kerem ise kendi adını taşıyan bir halk hikâyesinin, cönklere geçmiş şiirlerin ve adına bağlı âşık havalarının sahibi olarak, halk kültürümüzde geniş bir yer kazanmıştır. Yaşayıp yaşamadığı hakkında net bilgiler olmayan Kerem’i daha ziyade bir halk hikâyesi kahramanı olarak değerlendirmek gerekir.