Elmalılı Hamdi hz. Âdem’in evrimle yaratıldığını mı söylüyor ? (Süleyman Ateş’in iddiası üzerine bir inceleme)

Abstract

Bazı Müslüman araştırmacılar insan soyunun Âdem ve eşi Havva’dan değil evrim sonucu başka bir ilkel türden tekâmül ederek bugüne geldiğini savunmaktadır. Bu araştırmacıların en belirgin özelliği, keyfî te’viller yaparak bu iddiayı Kur’ân âyetleriyle desteklemeye çalışmalarıdır. Oysaki âyetlerde açıkça ilk yaratılan insanın Hz. Âdem olduğu, daha sonra eşinin yaratıldığı ve insan neslinin bu ilk çiftin çocukları olduğu beyan edilmektedir. Söz konusu araştırmacılardan biri Süleyman Ateş’tir. Ateş sadece Kur’ân âyetlerini değil bazı âlimlerin ilgili açıklamalarını da kendi iddiasına delil yapmaya çalışmıştır. Ateş 1975’te yayınlanan “Kur’ân-ı Kerîm’e Göre Evrim Teorisi” adlı makalesinde Elmalılı Hamdi Yazır’ın tefsirinden örnekler vererek onun evrim fikrini benimsediğini iddia etmektedir. Bunu da parçacı bir yaklaşımla yapmakta, yani kendi fikrini destekleyecek bazı kısımları seçerek kullanmaktadır. Onun bu husustaki tavrını daha sonraki eserlerinde sürdürdüğü de görülmektedir. Halbuki Elmalılı’nın konuyla ilgili düşüncesi bütüncül bir gözle incelendiğinde durumun hiç de Ateş’in yansıttığı gibi olmadığı anlaşılmaktadır. Müellif Hz. Âdem’in evrim yoluyla başka canlı türlerinden geldiği görüşünde değil, aksine onun kusursuz bir ilk insan olarak yaratıldığı kanaatindedir. O bu kanaat ve inancını telif etmiş olduğu büyük tefsiri “Hak Dini Kur’ân Dili”nde açıkça beyan etmiştir. Netice itibariyle bu incelemenin asıl amacı bir şahıs yahut bir şahsın evrim konusundaki fikrini tenkitten ziyade bir zihniyetin ve yaklaşım tarzının sağlıksızlığını ortaya koymaktır. Ne yazık ki son zamanlarda, bahsi geçen parçacı ve derinliksiz yorum çabalarının, İslami ilimlere dair en hassas konularda bile artan bir ivmeyle yaygınlık kazandığı gözlenmektedir.Some Muslim researchers argue that humans have come to this day as evolving from another primitive descendent, not from Adam and his wife Eve. Their most prominent caracteristic is that they try to support this claim with the Qur’anic verses by making arbitrary interpretations (ta’wils). However, in the verses it is declared that the first created human being is Adam, then his wife is created and that the human race is the children of this first couple. One of the researchers we talked about is Süleyman Ateş. Ateş has tried to use not only the verses of the Qur’an but also the descriptions of some scholars (ulama) as support for his claim. In his article published in 1975, “The Theory of Evolution according to the Holy Quran”, Ateş claims -with giving examples from his tafsir- that Elmalılı Hamdi Yazır adopts the idea of evolution. In doing so, he chose a fragmenter approach; that is, not all of the text but some parts of it. It is seen that he continued his attitude in this issue in his later works. However, when Elmalılı’s opinion is examined with a holistic view of the subject, it is understood that the situation is not at all the same as Ateş implies. Elmalılı does not think that Adam is derived from another species through evolution; on the contrary, he is of the opinion that he was created as a perfect first human. He expressed this opinion and belief in his great tafsir “Hak Dini Kur’ân Dili” very clearly. As a result, the main purpose of this study is not to criticize a person or a person’s idea of evolution, but rather to reveal the inaccuracy of a mentality and approach. Unfortunately, it is observed that the recently mentioned fragmentary and depthless interpretation efforts have gained widespread popularity even in the most sensitive subjects of Islamic sciences.