Seçilmiş finansal ve makroekonomik değişkenler ile tüketici güven endeksi arasındaki ilişkinin analizi

Abstract

Ülkelerin yaşamış oldukları finansal krizler, gerek tüketicilerin gerekse yatırımcıların ülke ekonomilerine olan güvenlerini etkilemektedir. 1929 Büyük Buhranından beri dönem dönem sürekli sıkıntılar yaşayan ekonomiler 2008 krizi ile bir kez daha zor bir dönemece girmiştir. Bu bağlamda tüketicilerin ekonomilere olan güvenin bir göstergesi olan Tüketici Güven Endeksi ile bazı makro ve finansal değişkenler arasındaki ilişkinin bilinmesi önem arz etmektedir. Davranışsal yaklaşımların oldukça önem kazandığı günümüzde gerek tüketicilerin gerekse yatırımcıların güven düzeylerini etkileyebilecek değişkenlerde meydana gelecek olumlu değişimler, ülke ekonomisine olan güven düzeylerinin de yükselmesine neden olabilmektedir.Bu amaçla çalışmada Türkiye'de Tüketici Güven Endeksi ile seçilmiş makroekonomik ve finansal değişkenler arasındaki ilişki VAR modeli ile araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, tüketici güven endeksinden sanayi üretim endeksine ve BİST100, USD ve TÜFE'den tüketici güven endeksine doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca VAR modeli sonuçları incelendiğinde, USD döviz kurunda meydana gelecek bir şokun tüketici güven endeksi üzerinde olumsuz etkisi olduğu ve tüketici güven endeksinde meydana gelecek şokun BIST100 endeksi ve dolar döviz kuru üzerinde olumsuz etkisinin olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır.The financial crises experienced by countries affect the confidence of both consumers and investors in the economies of the country. The economies, which have been experiencing constant difficulties since the Great Depression of 1929, once again entered into a difficult period with the 2008 crisis. In this context, it is important to know the relationship between the Consumer Confidence Index, which is an indicator of consumer confidence in economies, and some macro and financial variables. The positive changes in the variables that may affect the confidence levels of both consumers and investors can lead to an increase in confidence levels in the country's economy. This study was aimed to investigate the relationship between the Consumer Confidence Index with selected macroeconomic and financial variables by using VAR model in Turkey. As a result of the study, a causality relation was determined from the consumer confidence index to the industrial production index and to the consumer confidence index from BIST100, USD Exchange rates and CPI. Moreover, when the results of VAR model are analyzed, it is found that the shock in the USD exchange rate has a negative impact on the consumer confidence index and that the shock in the consumer confidence index has negative effects on the BIST100 index and the dollar exchange rate.