Sporcularda kronotip ve zihinsel dayanıklılık ilişkisinin incelenmesi: Tanımlayıcı araştırma

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, sporcuların kronotipleri ile sporda zihinsel dayanıklılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma grubunu Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören, 18-30 yaş arası 340 sporcu (170 kadın ve 170 erkek) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; “Kişisel Bilgi Formu”, “İnsan Sirkadiyen Ritminde Sabahçıl-Akşamcıl Tipleri Belirlemede Kendi Kendini Değerlendirme Ölçeği” ve “Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda; erkek sporcuların zihinsel dayanıklılık puanlarının kadın sporculardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Spor yapma sıklığı açısından, haftada 3 ve üzeri gün spor yapan sporcuların, haftada 2 gün spor yapan sporculara göre daha yüksek zihinsel dayanıklılık puanına sahip oldukları görülmüştür (p<0,05). Kronotiplere göre zihinsel dayanıklılık alt boyut puanlarının ilişkisi incelendiğinde ise; sabahçıl ve ara tiplerin zihinsel dayanıklılık “güven” alt boyut puanı ile “devamlılık” alt boyut puanı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu (p<0,05), akşamcıl tiplerde ise zihinsel dayanıklılık alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Yapılan sınıflama ve regresyon ağaçları analizi sonucunda, kronotip puanı ile güven, kontrol ve devamlılık değişkenleri arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, erkek sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeyleri kadın sporculardan daha yüksektir. Spor yapma sıklığındaki artış, zihinsel dayanıklılık düzeyinin de artmasına katkı sağlamaktadır. Ara tip ve sabahçıl olma eğilimi, güven, kontrol ve devamlılık özelliklerinde olumlu yükselişe neden olabilir.Objective: The aim of this study was to examine the relationship between athletes’ chronotypes and their mental toughness in sports. Material and Methods: The study group consisted of 340 athletes (170 females and 170 males) between the ages of 18-30 studying at Balıkesir University, Faculty of Sport Sciences. As data collection tools; “Personal Information Form”, “Self-Assessment Questionnaire to Determine Morningness-Eveningness in Human Circadian Rhythms Scale” and “Sports Mental Toughness Questionnaire” were used. SPSS package program was used for data analysis. Results: As a result of the study, it was determined that the mental toughness scores of male athletes were significantly higher than female athletes (p<0.05). In terms of frequency of practicing sports, it was seen that athletes who practiced sports 3 or more days a week had higher mental toughness scores than athletes who practiced sports 2 days a week (p<0.05). Moreover, a significant positive relationship between the mental toughness “confidence” and “constancy” sub-dimension score in morning and intermediate types (p<0.05), while there was no significant relationship between the mental toughness sub-dimensions in evening types. As a result of classification&regression tree analysis, it was determined that the relationship between chronotype score and trust, control and constancy variables. Conclusion: In conclusion, male athletes had higher mental toughness levels than female athletes. The increase in the frequency of practicing sports contributed to an increase in the level of mental toughness. The tendency to be a morning and intermediate person may lead to a positive increase in trust, control and constancy behaviours.