N11 ülkelerinde ekonomik karmaşıklık endeksi ve doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırımların ekonomik karmaşıklık üzerindeki etkileri incelenmektedir. Analiz 1998-2023 yıllarını kapsamakta olup, örneklem kümesi, Dünya Bankası’nın veri tabanında yer alan ve N11 olarak adlandırılan ülkelerden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan temel değişkenler; Ekonomik Karmaşıklık Endeksi (ECI) ve doğrudan yabancı yatırımlardır (FDI). Kişi başına düşen milli gelir (GDPPC) ise kontrol değişkeni olarak araştırmaya dahil edilmiştir. Regresyon analizine geçmeden önce, değişkenler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla korelasyon analizi yapılmış ve sonuçlar değişkenlerin pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu bulgu, değişkenlerin birbirini destekleyici şekilde hareket ettiğini ortaya koymaktadır. Ardından panel veri seti kullanılarak panel regresyon analizi uygulanmış ve model aracılığıyla değişkenlerin Ekonomik Karmaşıklık Endeksi üzerindeki etkileri ölçülmüştür. Panel regresyon analizinin sonuçlarına göre, doğrudan yabancı yatırımlar ile kişi başına düşen milli gelirin Ekonomik Karmaşıklık Endeksi (ECI) üzerinde anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre hem doğrudan yabancı yatırımların hem de kişi başına düşen milli gelirin ekonomik karmaşıklık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkisi olduğu ortaya konmuştur. Bu sonuç, yabancı yatırımların gelişmekte olan ülkelerde teknoloji ve bilgi transferi yoluyla üretim yapısını daha sofistike hale getirdiğini ve bunun da ekonomik karmaşıklığı artırdığını göstermektedir. Aynı şekilde, kişi başına gelirdeki artışın, ülkelerin daha karmaşık ürünler üretme ve ihraç etme kapasitesini desteklediği anlaşılmaktadır.

This study examines the effects of foreign direct investment (FDI) on economic complexity. The analysis covers the period from 1998 to 2023, and the sample consists of the countries classified as N11 in the World Bank database. The main variables used in the research are the Economic Complexity Index (ECI) and foreign direct investment (FDI), while per capita income (GDPPC) is included as a control variable. Prior to conducting the regression analysis, a correlation analysis was performed to evaluate the relationships among the variables and the results indicated positive correlations. This finding suggests that the variables move in a mutually supportive manner. Subsequently, a panel regression analysis was applied using the panel data set and the model was used to measure the effects of the variables on the Economic Complexity Index. According to the results of the panel regression analysis, foreign direct investment and per capita income have significant effects on the Economic Complexity Index (ECI). The findings reveal that both foreign direct investment and per capita income exert statistically significant and positive effects on economic complexity. This outcome indicates that foreign investments enhance economic complexity in developing countries by making the production structure more sophisticated through technology and knowledge transfer. Similarly, the increase in per capita income supports countries’ capacity to produce and export more complex products.