Eşik kültü ve Taptuk’un eşiğindeki Yunus Emre

Abstract

Bozkır toplumlarındaki basamak anlamını taşıyan eşik kavramı, yerleşik hayata geçişle birlikte kapı kavramıyla birleşerek bir kült halini almıştır. Yerleşik medeniyeti yaşayan ve öneren evliya ve erenlerin de bu kültü gerek yaşarken gerekse öldükten sonra bir saygı, hiyerarşi kavramı çerçevesinde kullandıkları dikkati çekmektedir. Yunus Emre ile Taptuk Emre arasındaki saygı ve bağlılık ilişkisi de gerek sağlıklarında gerekse ölümlerinden sonra defnedildikleri kabirlerde eşik kavramına bağlı olarak şekillenmektedir. Bilhassa Kula ilçesindeki Emre köyündeki Yunus Emre / Taptuk Emre türbesinde dikkati çeken bu uygulama başka veli veya erenlerle ilgili olarak da söz konusudur. Bu makalede Türk kültürünü değişik dönemlerindeki eşik kültü üzerinde durulup bu kültün Yunus Emre etrafındaki inanış ve uygulamalardaki yeri tespit edilmeye çalışılacaktır.

The concept of threshold, which means the stair in steppe societies, has become a cult by merging with the concept of door with the transition to settled life. It draws attention that the saints who lived and proposed the settled civilization also used this cult within the framework of the concept of respect and hierarchy both during and after their death. The relationship of respect and loyalty between Yunus Emre and Taptuk Emre is shaped by depending both in their health and in the graves where they are buried after their deaths. Especially, this practice, which attracts attention especially at the tomb of Yunus Emre / Taptuk Emre in Emre village in Kula district, is also related to other saints. In our paper, we will focus on the threshold culture of different periods of Turkish culture and try to determine the place of this cult in the beliefs and practices around Yunus Emre.