Klasik şiirimizin mahallî bir temsilcisi olarak Edincikli Ravzî

Abstract

Ravzî, bugün Bandırma’nın yakın bir beldesi, ancak tarihte önemli yerleşim yerlerinden birisi olan Edincik’te yaşamış, zamanında şöhret bulup tezkirelere girememiştir. Onun hakkında bilgi edinebileceğimiz tek kaynak bir yazma nüshası bulunan hacimli müretteb Divanı’dır. Ravzî Divanı benzerlerine göre oldukça farklılıklar göstermekte, bilhassa mahallî unsurlar yönünden çok zengin veriler içermektedir. Kaynaklarda hakkında bilgi olmamasına rağmen, Ravzî’nin hayat hikâyesi Divanı’ndaki söylemlerinden çıkarılabilir; onun için kökeni, fizikî ve karakter yapısı, mezhebi, tarikatı, eğitim düzeyi, gezip gördüğü yerler dâhil olmak üzere bir biyografi yazılabilir. Divanı’ndan anlaşılıyor ki Ravzî, 16. yüzyılda, Edincik merkez olmak üzere Mihaliç (Karacabey), Gelibolu çevresinde yaşamış, bir ara İstanbul’da bulunmuş, Dukakin, İştip, Üsküp gibi Balkan şehirlerini dolaşmıştır. Şiirlerinden anlaşıldığına göre, klasik şiirin ortak mazmunlarını, hayallerini, kaynaklarını iyi bilmesinin yanısıra; Ravzî’nin en önemli yönü yaşadığı yöreyi, coğrafî özellikleri, gelenekleri, önemli şahsiyetleri, atasözü ve deyimleriyle şiirine yansıtmış olmasıdır. O iyi bir gözlemcidir. Gezip gördüğü yerlerin geleneklerini şiirine taşımış, Edincik başta olmak üzere nerdeyse gördüğü her yerle ilgili birer şehrengiz yazmış, hayatında önemli yeri olan her şahsiyeti şiirine taşımıştır. Bu özellikleriyle Ravzî klasik şiirdeki mahalliliğin önemli bir temsilcisi olmayı hak etmiş şairdir.

Ravzî lived in a village called Edincik close to the town of Bandırma today, but at his time he could not have found the fame in tezkires. The only source we can find information abaout him is his own Divan. Ravzî’s Divan contains very rich data on local social colors. Although there is no information in other sources abaout our poet his own Divan seems sufficient and we can learn the whole life of the poet, his origin, physical and characteristical features, his sect, education, and sightseeings from several locations. We learn from his Divan that he lived in Edincik, Mihalic (Karacabey), Gallipoli, and in İstanbul in 16th century. He traveled the Balkan cities of Dukakin, Istip and Uskup. As understood from his Divan he had a deep knowledge of classical poetry and his local culturel structures. He was a good observer and took the cities he saw to his poetry. He portreyed them vividly, took the important characters of the cities whom he met to his poetry also. We think that he must be considered among the most important classical poets of his era