TÜRK KÜLTÜRÜNDE ATEŞ VE OCAK İYELERİ

Abstract

Türk kültüründe \"ateş\" ve \"ocak\", etrafında oluşan çeşitli inanış ve uygulamalar neticesinde bir kült halini almıştır. \"Ateş\" ve \"ocak\"ın hâkim bir ruhu olduğuna inanılmış ve genel olarak bu ruha \"ateş ve ocak iyesi\" adı verilmiştir. Ateş ve ocak iyesinin canlı olduğuna inanıldığı için de bu iyeye bir canlıya davranılır gibi davranılmış, hatta bu iyeye birtakım insan vasıfları da yüklenmiştir. Ancak Türk dünyasında ateş ve ocak iyesine genel olarak \"ot ana\" diye hitap edilmiş ve bu iye kadın gibi tasvir edilmiştir. Türk kültüründe ateş ve ocak iyesi, bu özelliklerinin yanı sıra tanrısal ve aracı bir pozisyonda yer almıştır. Bundan dolayı da ateş ve ocak etrafında bir takım kurallar ve tabular oluşmuştur. Makalede, \"ateş ve ocak iyesi\", antropomorfik yönü, kadın görünümü, etrafında oluşan kural ve tabular ve zararlı ruhlarla olan ilişkisi açısından ele alınıp değerlendirilecektir.