Analiz araçları yardımıyla sürdürülebilir bisiklet yolları seçimi üzerine bir çalışma

Abstract

Son yıllarda giderek artış gösteren motorlu araç kullanımı, fosil yakıt kullanımını artırarak çevresel kirliliği ve iklim değişikliğini tetiklemektedir. Bu durumun etkisini azaltmak için sergilenen yaklaşımların başında bisikletin bir ulaşım aracı olarak kullanılması gelmektedir. Bisiklet, fosil yakıt tüketmeyerek çevre kirliliğini azaltmada ve enerji kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmada sürdürülebilir bir ulaşım aracıdır. Ancak bunun sağlanabilmesi için bisiklet yolu seçimine dair kararların fizibilite çalışmaları doğrultusunda verilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, belirli kriterler üzerinden değerlendirmeler yaparak analiz araçları yardımıyla sürdürülebilir bisiklet yolu seçimine yönelik bir yaklaşım sunmaktır. Literatür taraması sonucu fiziksel kriterler ve yakınlık kriterleri olarak 9 kriter belirlenmiş ve bu kriterler farklı paydaşlar tarafından önem derecesine göre sıralanmıştır. Ardından kriterlerin önem derecelerine göre Analitik Hiyerarşi Yönteminin (AHY) bir parçası olarak ağırlıklı puanları hesaplanmıştır. Buna göre eğim kriteri 0,1925 puan alarak en önemli kriter olarak belirlenmişken kamu yapılarına yakınlık kriteri 0,0579 puan ile en az puanı alan kriter olmuştur. Ağırlıklı puanlar haritalara atanarak 9 farklı harita oluşturulmuş ve ArcMap 10.7 aracıyla mekânsal analizler gerçekleştirilmiştir. Son olarak oluşturulan haritalar çakıştırılmış ve Balıkesir şehir merkezi için sürdürülebilir bisiklet yolları önerisi sunulmuştur.

In recent years, the increasing motorized vehicle utilization threats the environmental pollution and climate change by raising the fossil fuels utilization. One of the approaches taken to reduce the impact of this situation is bicycle utilization as a transportation vehicle. Bicycle is a sustainable transportation vehicle as does not consume fossil fuels; thus, it reduces environmental pollution and uses energy sources effectively. But, to achieve this, the decisions on bikeways selection must be made in line with feasibility studies. The aim of this study is to offer an approach for sustainable bikeways selection by making evaluations over specific criteria by means of analysis tools. 9 main criteria as physical and proximity criteria have been determined and these criteria have been ranked according to their importance degrees by different stakeholders. Then, the weighted scores of criteria have been calculated according to their importance degrees as a piece of Analytical Hierarchy Process (AHP). In this direction, while the slope criterion has been determined as the most important criterion with its 0.1925 points, the proximity to public buildings has been the criterion that has the lowest score with 0.0579 points. 9 different maps have been created by assigning weighted scores to maps and the spatial analyses have been made by means of ArcMap 10.7 tool. Finally, the created maps have been overlapped and sustainable bikeways selection has been made for Balıkesir city center