Temmuz monarşisinin Daumier’in gargantua taş baskisina yönelik rahatsizliği

Abstract

Sanatçı Honoré Daumier’in 1831’de üretmiş olduğu Gargantua taş baskısı, Fransa kralı Louis-Philippe’yi halkın emeğiyle beslenen ve klozet benzeri bir tahtta oturan obur bir dev olarak tasvir etmiş, iğneleyen alaycı bir üslupla kralın bizzat şahsını ve hükümetini hedef almıştır. Kralı sosyal yamyam gibi karikatürize etmesinin yanı sıra dışkılama gibi bel aşağı bir temayla da ilişkilendiren bu taş baskı, saltanatı boyunca sansür yasalarıyla basını kontrol altına almaya çalışmış olan Temmuz Monarşisi hükümeti tarafından hiçbir suretle hoş görülmemiştir. Daumier’in Gargantua taş baskısında kralı obur bir dev olarak tasvir edişinin anlam ve nedenlerini araştırmayı hedefleyen bu araştırma makalesinde, hükümetin sansürüne uğrayan ve sanatçının hapis ile para cezasına çarptırılmasına yol açan bu karikatürün hükümeti niçin bu denli rahatsız ettiği ele alınacaktır. Bu amaç kapsamında, Daumier’in La Caricature dergisinde hiciv içerikli karikatürler üretmeye başladığı dönemin siyasi atmosferini daha iyi anlamak adına, Temmuz Devrimi öncesi ve sonrasında Fransa’nın içinde bulunduğu siyasi, ekonomik ve toplumsal koşullarına kısaca göz atılacaktır. Ardından Daumier’in Gargantua taş baskısının edebi göndermeleri, kral Louis-Philippe ve hükümete ilişkin imaları, taş baskının üretildiği 1831 yılının iç politikası ve taş baskı tekniğinin Fransa’da basının giderek artan gücü üzerindeki etkisi ele alınacaktır.