Mehmet Ali Aynî'nin edebî çalışmalar

Abstract

Mehmet Ali Aynî (1869-1945), 19. yy. sonları ve 20. yy. başlarında idareciliği, eğitimciliği ve ilmîfaaliyetleri ile önemli hizmetlerde bulunmuş; Mutlakıyet, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerini yaşamış çokyönlü bir şahsiyettir. Mehmet Ali Aynî; tarih, istatistik, siyaset, psikoloji, dinler tarihi ve bilhassa felsefe alanındakiçalışmalarıyla adını duyurmuştur. Mehmet Ali Aynî’nin farklı disiplinlerdeki telif ve tercüme eserleri ile birlikteçeşitli dergilerde neşredilen makaleleri ve tebliğleri bulunmaktadır. Son dönem Osmanlı bürokrat ve aydınlarındanolan yazarın idarecilik hayatında modern eğitim anlayışının yaygınlaşmasındaki çabaları, eğitim felsefesi alanındakiçalışmaları ve Darülfünun’daki akademik faaliyetleri dikkati çeken yönlerindendir. Mehmet Ali Aynî’nin bütün bueserlerinin yanında biyografisinde pek fazla bilinmeyen bir tarafı; şiirleri ve edebiyatla ilgili çalışmalarıdır. YazarınTürk kültür ve edebiyatının değerli isimleriyle kurduğu dostlukları, fikir alış verişleri, ilmî ve edebî eserler üzerinebeyan ettiği görüşleri yaşadığı; dönemi anlamak açısından kıymetli veriler sunmaktadır. Bilhassa, Mehmet Ali AynîBatı edebiyatı hakkındaki birikimi ve düşünceleri ile iz bırakmış bir Osmanlı aydınıdır. Bu makalede Mehmet AliAynî’nin şiirlerine ve edebiyatla ilgili çalışmalarına yer verilecek, yazarın edebî çevrelerle kurduğu ilişkileredeğinilecektir.

Mehmet Ali Aynî (1869-1945), who lived in the period of Autocracy, 2 nd Constitutional Monarchy and Early Republican Period was a multi-skilled personality serving in the field of management, education and scientific activities from the end of the 19 th - to the beginning of the 20 th century. Mehmet Ali Aynî was announced with his works about history, statistics, politics, pyschology, history of religions and especially in philosophy field. M. Ali Aynî had articles and papers that were published in various journals in different disciplines. M. Ali Aynî who was a renowned intellectual of late Ottoman period, adopted a modern education policy in his management perspective and studied on education philosophy along with his academic activities in Darülfünun. Besides all his works, the aspect that is not mentioned much in his biography is his studies on poetry and literature. The author’s friendships with valuable names of Turkish Culture and Literature, his opinion exchanges, and his views on the scientific and literary works are offers valuable information. Especially, Mehmet Ali Aynî is a remarkable Ottoman intellectual with his cultural accumulation and thoughts about The Western literature. In this article, M. Ali Aynî’s poems and the study of literature will be presented and his relationships with literary figures will be explained.