Liliaceae familyasından bazı endemik ve nadir geofitler üzerinde anatomik araştırmalar

Abstract

Bu çalışmada, Şanlıurfa'da yayılış gösteren Scilla mesopotamica Speta, Tulipa aleppensis Boiss. ex Regel ve Asphodeline damascena (Boiss.) Baker subsp. gigantea E. Tuzlacı'nın anatomik özellikleri incelenmiştir. Bu türlerden S. mesopotamica ve A. damascena subsp. gigantea lokal endemik, T. aleppensis ise endemik olmayan, ancak nadir yayılış gösteren bitkilerdendir. Ayrıca son arazi gözlemlerine dayalı olarak, tehlike kategorileri için yeni öneriler getirilmiştir. Anatomik çalışmalarda; bitkilere ait kök, skapa ile yapraklardan alınan enine ve yüzeysel kesitler incelenmiştir. Anatomik özellikler bakımından türler arasındaki benzerlik ve farklılıklar belirlenmiştir. S. mesopotamica ve T. aleppensis'in skapa anatomik yapıları genel olarak birbirine benzemektedir. A. damascena subsp. gigantea'nın skapası ise bu iki türden farklıdır. S. mesopotamica ve T. aleppensis'te yaprak unifasiyal, A. damascena subsp. gigantea'de ise ekvifasiyal tiptedir. S. mesopotamica'nın kök, skapa ve yapraklarındaki parenkima hücreleri içerisinde rafit kristalleri, A. damascena subsp. gigantea'nın skapa ve yaprak epiderma hücreleri içerisinde ise sferokristaller bulunmaktadır. T. aleppensis'de ise kristallere rastlanmamıştır.