Kültür ekonomisinin alt sektörlerinden yayımcılık sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: 1981-2016 dönemi Türkiye örneği

Abstract

Kültür ekonomisinin temel girdisi kültürel ve yaratıcı emek olup çıktısı ise telif hakları ve fikri mülkiyetle korunan eserlerdir. Kültür ekonomisi bu eserleri tüketiciyle buluşturan tüm alt sektörleri kapsamaktadır. Bu sektörlerden biride yayımcılık sektörüdür. Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) son zamanlarda yayımcılık sektörünün özelliklede kitap piyasasının küresel bir finansal krizle karşı karşıya olduğunu ve birçok kişinin bu sebepten dolayı işlerini kaybettiğini belirtmektedir. Benzer şekilde Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre Türkiye yayımcılık sektöründe (gazete ve dergi basım sayılarında) son 5 yılda önemli bir düşüş meydana gelmiştir. Bu gelişmeler küresel olarak ve ülkeler bazında ekonomik büyümeyi olumsuz etkilemektedir. Tüm bu olumsuzluklara rağmen yine IPA 2015 verilerine göre Türkiye dünyanın en büyük 11. yayıncılık sektörüne sahiptir. Bu çalışmada ülkemizdeki yayımcılık sektörünün ekonomik büyümeyi etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Granger Nedensellik Analizi, Eşbütünleşme Analizi yapılmış, uzun ve kısa dönem katsayıları FMOLS yöntemiyle tahmin edilmiştir. Çalışmada kişi başı GSYİH, kişi başı kitap sayısı ve kişi başı gazete-dergi sayısı verileri kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler TÜİK veri tabanından alınmıştır. Yapılan Granger Nedensellik Analizi sonucunda kişi başı gazete-dergi sayısından kişi başı GSYİH’a doğru ve yine kişi başı kitap sayısından kişi başıGSYİH’adoğru tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Daha sonra Engle-Granger eş bütünleşme analizi yapılmış ve yayımcılık faaliyetleri sınıflandırmasında yer alan seriler arasında eşbütünleşme tespit edilmiştir. Seriler arasında eş bütünleşme tespit edildikten sonra FMOLS analizi yapılmıştır. FMOLS analiz sonucuna göre kısa dönemde kişi başı gazete-dergi sayısının kişi başı GSYİH’yı etkilediği tespit edilmiştir. Uzun dönemde ise hem kişi başı gazete-dergi sayısının hem de kişi başı kitap sayısının kişi başı GSYİH'yı pozitif ve anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir.