TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE KAR PAYLARI VE FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ

Abstract

Bu çalışmada, 2006:1-2021:3 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Türkiye’de faaliyet gösteren katılım bankalarının kâr payları ve konvansiyonel bankalar tarafından mevduatlara ödenen faiz oranları arasındaki ilişki araştırılmaktadır. Kâr payı oranları ile faiz oranları arasındaki uzun dönemli ilişkiler Maki eşbütünleşme testi, kısa dönemli nedensellik ilişkileri ise Hatemi-J asimetrik nedensellik testi ile test edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, kâr payı oranları ile faiz oranlarının uzun dönemde birlikte hareket ettiklerini ve faiz oranlarından kâr payı oranlarına doğru tek yönlü nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Fakat bulgular katılım bankalarından biri için kâr payı oranından faiz oranına doğru zayıf düzeyde nedenselliğin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlara göre faiz oranlarındaki pozitif şokların kâr payı oranlarındaki pozitif şoklara, faiz oranlarındaki negatif şokların ise kâr payı oranlarındaki negatif şoklara doğru nedenselliği bulunmaktadır. Bu sonuçlar istatistiksel olarak Türkiye’deki katılım bankalarının kâr payı uygulaması yönünden, faiz usulü çalışan konvansiyonel bankalardan etkilendiğini doğrulamaktadır.

In this study, the relationship between the profit share rates of participation banks operating and the interest rates paid on deposits by conventional banks in Turkey is investigated using the data for the period 2006:1-2021:3. Long-term relationships between the profit share rates and interest rates were tested with the Maki cointegration test, and short-term causality relationships were tested with the Hatemi-J asymmetric causality test. The findings obtained from the study show that profit share rates and interest rates move together in the long run there is unidirectional causality from interest rates to profit share rates. However, the findings reveal that there is very weak causality from the profit share rates to the interest rate for a participation bank. According to these results, positive shocks in interest rates have causality towards positive shocks in the profit share rates, and negative shocks in interest rates have causality towards negative shocks in the profit share rates. These results confirm that the participation banks in Turkey are statistically affected by the conventional banks operating on interest rates in terms of profit share application.