Blokzincir tabanlı sistemler aracılığıyla afet gönüllülüğünde sürdürülebilirliğin artırılması: sistemsel zorluklar ve stratejik fırsatlar

Abstract

Disaster volunteering plays a vital role in rapid emergency response, strengthening local resilience, and enabling collective mobilization during crises. Nevertheless, the continuity and effectiveness of volunteer participation face persistent systemic challenges, including identity verification, task allocation, contribution recognition, motivation, and inter-institutional coordination. This study conceptually explores how blockchain technology—through its decentralized trust mechanisms, immutable data infrastructure, and programmable incentive systems—can enhance sustainability in volunteer management. Using a structured literature review method, academic findings from disaster management, digital governance, and blockchain research were synthesized to identify the barriers at their intersection. Based on this analysis, the study proposes a holistic blockchain-based volunteer management model composed of five integrated components: identity verification, automated task matching, transparent contribution recording, tokenized reward mechanisms, and multi-stakeholder governance structures. The model aims to overcome the current system’s deficiencies in transparency, inclusiveness, and accountability while promoting measurable motivation and coordination among volunteers and institutions. Ultimately, the proposed framework contributes to reimagining digital social infrastructure, providing a scalable and trust-based architecture for sustainable and participatory disaster volunteering.

Afet gönüllülüğü, hızlı acil müdahale, yerel dayanıklılığın güçlendirilmesi ve krizler sırasında kolektif seferberliğin sağlanmasında hayati bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, gönüllü katılımının sürekliliği ve etkinliği, kimlik doğrulama, görev dağılımı, katkıların tanınması, motivasyon ve kurumlar arası koordinasyon gibi kalıcı sistemsel zorluklarla karşı karşıyadır. Bu çalışma, blokzincir teknolojisinin—merkeziyetsiz güven mekanizmaları, değiştirilemez veri altyapısı ve programlanabilir teşvik sistemleri aracılığıyla—gönüllü yönetiminde sürdürülebilirliği nasıl artırabileceğini kavramsal olarak incelemektedir. Yapılandırılmış bir literatür taraması yöntemi kullanılarak, afet yönetimi, dijital yönetişim ve blokzincir araştırmalarına ait akademik bulgular, bu alanların kesişimindeki engelleri belirlemek için sentezlenmiştir. Bu analiz temelinde, çalışma beş entegre bileşenden oluşan bütüncül bir blokzincir tabanlı gönüllü yönetim modeli önermektedir: kimlik doğrulama, otomatik görev eşleştirme, şeffaf katkı kaydı, token tabanlı ödül mekanizmaları ve çok paydaşlı yönetişim yapıları. Model, mevcut sistemdeki şeffaflık, kapsayıcılık ve hesap verebilirlik eksikliklerini aşmayı; gönüllüler ve kurumlar arasında ölçülebilir motivasyon ve koordinasyonu teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Sonuç olarak, önerilen çerçeve, dijital sosyal altyapının yeniden tasarlanmasına katkı sağlayarak sürdürülebilir ve katılımcı afet gönüllülüğü için ölçeklenebilir, güvene dayalı bir yapı sunmaktadır