İngiliz Belgelerine Göre Kıbrıs Meselesinde “Taksim” Fikrinin Ortaya Çıkması ve İngiltere’nin “Çifte Self Determinasyon” Teklifi

Abstract

Türkiye'nin yakın tarihine damgasını vuran hadiseler arasında Kıbrıs meselesi önemli bir yere sahiptir. Kıbrıs meselesi denince akıllara daha çok 1960 sonrasında adada yaşayan Kıbrıslı Türkler ve Rumlar arasında ortaya çıkan ve günümüze kadar farklı şekillerde devam eden problemler gelmektedir. Oysa Kıbrıs meselesinin ortaya çıkışı daha eskilere uzanmaktadır. Kıbrıs meselesinin ilk evresi olarak tanımlanabilecek olan bu süreç İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ile başlayan ve 1960'ta Kıbrıs'ın bağımsız olması ile sona eren dönemi kapsamaktadır. Türkiye'nin hem dış hem de iç siyasetine etkileri hâlen devam eden ve günümüzde de kalıcı bir çözüme kavuşturulamamış olan Kıbrıs meselesinin daha iyi anlaşılabilmesi, problemin ortaya çıkış sürecinin değişik açılardan incelenmesine bağlıdır. Bu çalışmada, İngiltere'nin 1955 Londra Konferansı'nın sonuçsuz kalması üzerine Kıbrıs meselesine çözüm arayışları çerçevesinde ortaya çıkan \"Taksim\" fikrinin ortaya çıkış süreci ve İngiltere'nin \"çifte self determinasyon\" teklifi İngiliz arşiv belgeleri ışığında incelenecektir