Anadolu ve Balkan Türklerinin halk anlatmalarında mitolojik bir kuş : Zümrüdü anka

Abstract

Bütün milletlerin mitolojisinde olağanüstü ve büyük bir kuş dikkati çeker. Yunanlılarda Phoneix, Hintlilerde Garuda, Araplarda Anka, İranlılarda Simurg bu kuşlardan ilk hatıra gelenlerdir. Türk mitolojisinde de tuğrul, karakuş, kartal gibi isimlerle: anılan ve diğer rmlletlerinkilerle kısmen benzerlik, kısmen de farklılık gösteren bir kuş vardır. Bu kuş etrafında cereyan eden olayların tarihî seyri içinde bugünkü halk anlatmalarına nasıl geldiğini, özelliklerini, masallardaki yennı bu yazımıza konu edindik. İncelemede Anadolu ve Balkan halk anlatmalarını esas almaya, diğer ülkeleri de yen geldikçe mukayeseye dahil ermeye çalıştık. Zümrüdü Anka kuşunun mitolojideki şeklinden başlayarak masallarımıza nasıl aksettiğini, yayımlanmış metinleri takip ederek göstermek istedik

In the mythologies of all nations an extraordinary and a huge bird exist. Phoneix in Greek, Garuda in Indian, Anka in Arap, Simurg in Persian mythology are the first ones to coma to mind. In Turkish mythology there is a bird with such names tuğrul, karakuş, kartal partly similar to and partly different from the ones in the other nations. We aimed to explain the characteristics of this bird, its place in tales and how the vents concerned with this bird turned into folk narrations. In our research we tried to examine the Anatolian and Balkanian folk narrations and tried to compare with the other nations folk narrations when necessary. We wanted to point out how Zümrüdü Anka bird transferred to the tales from mythology using published texts