YEREL HİZMET SUNUMUNDA YÖNETSEL KATILIMIN YEREL DEMOKRASİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ: BALIKESİR ÖRNEĞİ1

Abstract

Türkiye’de 2000’li yıllarla birlikte geleneksel kamu yönetimi anlayışı ve uygulamalarına yönelik başlatılan yönetsel içerikli ve çok yönlü yeniden yapılanma çalışmaları, “yönetişim” başlığı altında etkinlik, şeffaflık, hesap verebilirlik, katılım gibi kavramları yönetimsisteminin hâkim ilkeleri haline getirmiştir. Yönetim anlayışında yaşanan değişim ve dönüşüm, katılım olgusunun özellikle yönetsel ayağının daha etkin bir şekilde kullanılmasıgerekliliğine vurgu yaparak, bu amaca hizmet edecek çeşitli katılım mekanizmalarının uygulamaya geçirilmesi ihtiyacını ortaya koymuştur.Hemşehrileri merkeze alan yeni yönetsel katılım mekanizmaları geliştirilmiş, halka en yakınbirimler olarak yerel yönetimler ise bu mekanizmaların uygulamaya geçirildiği ilk basamağı oluşturmuştur. Zira yerel yönetimler, vatandaşa en yakın birimler olmalarından dolayıbir yandan demokrasi düşüncesinin hayata geçirilmesi için oynadıkları roller, diğer yandankamu hizmetlerinin sunulmasında ve erişiminde üstlendikleri fonksiyonlar sebebiyle yerelhalkın yönetime katılmasında ilk aşamayı oluşturmaktadır. Hemşehrilerin yaşam alanlarınıilgilendiren kararların alınmasında ve faaliyetlerin planlanmasında söz sahibi olabilmesi,yani politika yapımında aktör konumunda yer alabilmesi demokratik ve katılımcı bir yerelyönetim anlayışının temel taşını oluşturmaktadır.Bu kapsamda çalışmanın amacı, 2000’li yıllarla yoğunlaşan yönetsel reform çalışmalarınınve bu kapsamda hayata geçirilen hukuki düzenlemelerin katılıma yönelik mekanizmalarane derece yansıdığı ve bu durumun hemşehriler tarafından hangi düzeyde benimsenip bir“kültür” haline getirildiğinin tespitidir. Ayrıca hemşehrilerin sosyo-demografik özelliklerine göre katılıma göstermiş oldukları eğilimin ölçülmesi diğer bir amaçtır. Bu doğrultuda hemşehrilerin öncelikle yönetsel katılım olgusuna ve belediyeye, sonrasında ise katılımayönelik fırsat ve yöntemlere bakış açıları hakkında değerlendirmeler yapılmış, katılıma yönelik ilgi, talep ve beklenti düzeyleri ortaya konulmuştur.Çalışmada yöntem olarak metin analizi ve alan araştırması yöntemleri kullanılmıştır. Alanaraştırması için Balıkesir ili tercih edilmiş, il merkezinde ikamet eden 400 hemşehri üzerinde 5 demografik soru ve 20 önermeden oluşan bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırmasonuçları ışığında hemşehrilerin belediye kurumuna daha olumlu bir yargı ile yaklaşmalarını sağlayacak öneriler sunulmuş, hemşehrilere yönelik katılım fırsatlarının geliştirilmesine, yerel yönetim birimlerinde demokratik bir yapı ve işleyişin sağlanmasına ve etkin veverimli bir hizmet anlayışının yerleşmesine katkı sağlayacak hususların altı çizilmiştir.