Kaçak Özel İnşaatların ve İşçilerinin Hukuksal ve Vergisel Durumu

Abstract

Özel inşaat yaptıran şahıslar ve bu inşaatlarda çalışan işçiler, ticari kazanç kapsamında inşaat işleri yapanlardan ve yanlarında çalıştırdıkları işçilerden farklı bir şekilde vergilendirilmektedir. Ticari amaçlarla inşaat işi yapan gerçek ve tüzel kişiler, ticari kazanç kapsamında vergilendirilmekte ve inşaatlarda çalışan işçilere ödenen ücretler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır. Özel inşaat yapanların yanında çalışan hizmet erbapları, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre “Diğer Ücretli” sayılmakta, ücretleri üzerinden işverenler tarafından tevkifat yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Hizmet erbapları karne alarak vergilerini tarh ettirmekte ve karnesiz hizmet erbabı çalıştıranların sorumluluk uygulaması özel inşaat yaptıranları kapsamamaktadır.Özel ve kaçak inşaat yapımında kullanılan malzemelerin çoğunluğu belgesiz olarak alındığı bilinmektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununda, özel inşaat yapanlara kesilecek özel usulsüzlük cezaları nihai tüketici gibi değerlendirilmekte, kesilen cezalar düşük kalmaktadır. Bu konuda Türk Ceza Kanunu ile sosyal güvenlik ve imar mevzuatında (eksiklikler olmakla beraber) katı müeyyideler getirilmiştir. Vergi Usul Kanununda belge almadan kaçak veya yasal olarak özel inşaat yapanlar yönünde var olan düzenlemeler yetersiz kalmakta, dolayısıyla kesilen ceza, kaçak inşaat yapan özel inşaat sahipleri için caydırıcı olamamaktadır. Çalışmamızın amacı, Türkiye’nin temel sorunlarından olan kaçak yapılaşmanın önlenmesi konusunda imar ve sosyal güvenlik mevzuatı ile birlikte vergi mevzuatının caydırıcılığının olup olmadığını yürürlükteki düzenlemeler ışığında ortaya koymak ve uygulamada karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmaktır.