David Urquhart; Osmanlı mülkünde bir İngiliz diplomat (1805-1840)

Abstract

Bu tez, David Urquhart (1805-1840)’ın yaşamını ve diplomatik kariyerini ele alıp, özellikle onun 19. yüzyılın başlarında Britanya-Osmanlı ilişkilerine olan etkilerini incelemektedir. Urquhart, Osmanlı İmparatorluğu’na duyduğu güçlü ilgi ve Rus yayılmacılığına karşı sert muhalefeti nedeniyle, İngiliz dış politikasında aykırı bir kişilik olarak görülmüştür. Bu araştırma, Urquhart’ın erken yaşamı ve ailesi, özellikle Urquhart klanı ile tarihi bağlarını ele alarak başlamaktadır. Sırasıyla, onun Yunan İsyanı sırasındaki faaliyetleri incelenmekte ve Osmanlı dünyası ile ilk temaslarının, Doğu meselelerine bakışını nasıl şekillendirdiği analiz edilmektedir. Urquhart’ın İstanbul’daki diplomatik görevi tezin önemli bir odak noktasıdır. İngiltere Büyükelçiliği'ndeki çalışmaları, erken diplomatik faaliyetleri ve Osmanlı siyaseti ile ticaret müzakerelerine katılımı detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Ayrıca, Urquhart’ın Çerkesya Meselesindeki rolü, Rus yayılmacılığına karşı Çerkes direnişini desteklemesi bağlamında incelenmektedir. Bu tezde, Urquhart’ın Osmanlı’ya bakış açısı özel bir önem taşımaktadır. Ona göre Osmanlı İmparatorluğu, çöküş sürecinde bir devlet değil, aksine toplumsal ve ekonomik organizasyonu bakımından bir modeldir. Urquhart, Osmanlı yönetim sistemini ve ticaret politikalarını savunurken, Britanya’nın Osmanlı Devleti’ne yönelik siyasi tutumunu güçlü bir şekilde eleştirmiştir. Çalışma ayrıca, Urquhart’ın Lord Ponsonby ve Lord Palmerston ile yaşadığı kişisel çekişmelere de ışık tutmaktadır. Yayınları ve siyasi yazıları, Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili kamuoyunu ve hükümet politikalarını etkileme çabaları bağlamında ele alınmaktadır. Sonuç olarak, bu tez, özellikle arşiv belgelerine dayanarak Urquhart’ın Britanya-Osmanlı ticaret müzakerelerindeki rolünü, diplomatik çatışmalarını ve Osmanlı dünyasına dair görüşlerinin İngiltere’deki etkilerini, kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Çalışma, Urquhart’ın 19. yüzyıl İngiliz diplomasisindeki yerini yeniden ele alarak, Britanya- Osmanlı ilişkilerine dair özgün bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.This dissertation explores the life and diplomatic career of David Urquhart (1805-1840), a British diplomat and writer who played a significant role in shaping Anglo-Ottoman relations during the early 19th century. Urquhart's career was marked by his deep interest in the Ottoman Empire and his staunch opposition to Russian expansionism, which positioned him as a controversial figure in British foreign policy. The study begins by examining Urquhart’s early life and family background, particularly the Urquhart clan, and proceeds to analyze his involvement in the Greek War of Independence. His initialen counters with the Ottoman World influenced his perspectives on Eastern affairs and set the foundation for his later diplomatic initiatives. Urquhart’s tenure in Istanbul as a diplomatic agent is a key focus of the thesis. His activities in the British Embassy, his early diplomatic maneuvers, and his engagement with local politics and Trade negotiation sare examined in detail. The dissertation further investigates the Circassian Question, where Urquhart actively supported the Circassian resistance against Russian encroachment, reflecting his broader ideological stance against Russian imperialism. A central theme of this study is Urquhart’s vision of the East, where he viewed the Ottoman Empire not as a declining power but as a model of social and economic organization. His advocacy for Ottoman governance and trade policies aligned with his criticisms of British foreign policy, particularly regarding Britain’s handling of Ottoman affairs. The dissertational sodelvesin to Urquhart’s rivalries with key British diplomats, including Lord Ponsonby and Lord Palmerston. His publications and political writings, which sought to influence British public opinion and government policy towards the Ottoman Empire, are analyzed as part of his broader intellectual and diplomatic mission. Ultimately, this research highlights Urquhart’s role in British-Ottoman trade negotiations, his diplomatic conflicts, and his impact on British perceptions of the Ottoman world. By reassessing his contributions, this study provides anuanced understanding of his legacy in 19th-century British diplomacy and Anglo-Ottoman relations.