Afyon’da şehir morfolojisinin iki unsuru: Cadde-sokak sistemi ve konutlar

Abstract

Çalışma alanı, Afyon şehri, Ege Bölgesi’nin İç Batı Anadolu Bölümü’nde bulunmaktadır. Bilindiği gibi şehir morfolojisi yaklaşımı şehir coğrafyası çalışmalarında önemli bir akım niteliği taşımaktadır. Özellikle 1920’li yıllardan sonra önem kazanan çalışmalar, 1960’lı yıllara kadar bu önemini korumuştur. Günümüzde sayıları azalmakla birlikte, halen bu tür çalışmalar yapılmaktadır. Daha çok Batlı coğrafyacılar tarafından yapılan bu çalışmalar Türkiye’de bir elin parmakları kadar azdır. Çalışmanın amacı bu boşluğu doldurmak ve bu yönden çok ilginç özelliklere sahip olan Afyon şehri, dolayısıyla da “Afyon’da Şehir Morfolojisinin İki Unsuru: Cadde-Sokak Sistemi ve Konutlar” adlı çalışmayı bilim dünyasına sunmaktır. Ancak çalışmada şehir morfolojisinin iki önemli unsuru, yani cadde-sokak planı ve konutların mimari tarzı ele alınmış, şehir içi arazi kullanılışına yer verilmemiştir. Bu bağlamda morfolojik olarak Afyon şehri muhtelif biçimli şehirler grubuna dahildir. Şehir, bu genel yapıda geleneksel evler, çeşitli nedenlere bağlı olarak organik yapı, ışınsal yapı, ızgara planlı yapı gibi çeşitli unsurları barındırmaktadır.

The study area, namely Afyon city, is located on Interior Anatolian sub-region on Aegean region. Urban morphological approach become an important movement in urban geography studies. It has gotten its importance after 1920’s and kept its signifigance until 1960’s. Urban morphological studies, although their numbers have decreased, still are being done. These studies mostly done by foreign professional colleagues are few like fingers in a hand in our country. So this study aims at filling the gap and presenting Afyonkarahisar city with interesting properties in this respect consequently the study named as “Two Elements of Urban Morphology in Afyon: Street Layout and Houses” to scientific world. But two main components of urban morphology, street plan and architectural style of buildings, are dealt with and land-use is paid no attention. In this context, morphologically, Afyon city can be included in city groups with diverse forms. City, in this general context, has traditional houses, organic, radial, grid-iron structures which develop for different reason