Madencilik-Şehirleşme İlişkisine Farklı Bir Örnek: Balya

Abstract

Madencilik fonksiyonu ile 1840-1940 yılları arasında Türkiye’nin en popüler yerleşmelerinden biri olan Balya, günümüzde oldukça sönük bir dönem yaşamaktadır. Bu dönemde Avrupalı birçok şirketin ilgi gösterdiği Balya, Türkiye’de birçok ilki gerçekleştirmiştir. Elektriğin ilk kullanıldığı, belediye teşkilatının ilk kurulduğu (1890), hava kirliliğinin ilk olarak yaşandığı Balya, ilk işçi grevine de sahne olmuştur.Tam bir maden şehri olan Balya; sosyal ve kültürel yapısı, hareketli ticareti ile göz kamaştıran bir şehirdir. Hastaneleri, barları ve sineması olan Balya’nın yapısı 1939 yılında madenin kapatılması ile değişmiştir. Dışarıya yoğun bir göç yaşanmış, ticaret, sosyal, kültürel yapısı ve nihayetinde ekonomik yapısı değişmiştir. Günümüzde ilçe statüsünde olan Balya, tarım ve hayvancılık yerleşmesi haline gelmiştir. Balya, 2003 yılında yayımlanan ilçelerin sosyo-ekonomik gelişme raporuna göre Türkiye’de 858 ilçe içerisinde 653., Balıkesir ili sınırları içerisinde ise 19 ilçe içerisinde son sırada ve 5. grupta yer almaktadır.Bu çalışmada, Balya’nın yaşadığı değişim ortaya konulmaya çalışılmıştır.