Hamzavî'nin İskendernâme'sinde Bir Nûh Kıssası

Abstract

Hz. Nûh, Kuran'da ve hadislerde kendi sinden çokça bahsedilen büyük peygamberlerden biridir. Yahudi ve Hristiyan literatüründe de bak-kında çeşitli anlatmaların yer aldığı Hz Nûh, kav mini putperestlikten tevhid inancına döndürmek için verdiği mücadele, uzun ömrü, Allah'ın emriyle yaptığı gemi, bu gemi vasıtasıyla yanındakilerle birlikte tufandan kurtulma hikâyesi ve aşure geleneğinin kaynağı gibi sebeplerle dini, tarihi ve edebi eserlerde kendisine fazlaca yer bulmuştur. Bu çalışmada üzerinde durulacak olan kıssa da sözü edilen bu metinlerden biridir. Hz. Nûh'la ilgili edebi sahadaki kıssaların en hacimlilerinden biri olarak görünen metin Hamzavi'nin (öl. 815/1412-37) mensur-manzum karışık olarak yazdığı İskender name adlı eserinde bulunmaktadır. Hakkında çok fazla bilgiye sahip olamadığımız Hamzavi, 14. asrın önemli şairlerinden Ahmedî'nin kardeşidir Hamzaname adıyla yazdığı yarı tarihi yarı hayali eseri sebebiyle kendisine Hamzavî denmiştir. Kaynaklarda müellifin İskendername'sinin 24 cilt olduğu kayıtlıdır. İskendernâme'nin ciltlerinden birinde yer alan Nuh kassası, içinde bulunduğu eserin diğer kısımları gibi mensur-manzum olarak kaleme alınmıştır. Kıssa Hz. Nûh'un dünyaya gelmesiyle başlamakta, onunla ilgili yukarıda sıralanan hususların anlatımıyla devam etmekte ve nihayet ölümüyle sona ermektedir. Burada kısta İskender'in isteğiyle Ehram Hakim'in dilinden anlatılmaktadır. Çalışmada önce kısaca Hz. Nuh hakkında bilgi verilecek, ardından Hamzavi tanıtılacak ve onun Hz. Nûh'la ilgili kıssası üzerinde durulacak ve son olarak kıssanın ulaşılabilen nüsbalar üzerinden hazırlanmış karşılaştırmalı metni eklenecektir.