Hz. Peygamber’in sünnetlerinin hayata aktarılmasında ÇEDES Projesi’nin rolü ve katkısı: Öğreticiler - Bursa İli örneği

Abstract

Bu çalışma, günümüz dünyasında ahlaki ve manevi değerlerin dejenerasyonu gibi toplumsal sorunlar karşısında Hz. Peygamber’in (s.a.s.) sünnetinin sunduğu çözüm önerilerini ortaya koymayı ve bu bağlamda “Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum” (ÇEDES) Projesi kapsamında görev yapan öğreticilerin konuya ilişkin görüşlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Bursa ilinde ÇEDES Projesi’nde görev yapan 10 Millî Eğitim Bakanlığı öğretmeni ve 10 Diyanet personeli oluşturmaktadır. Öğreticiler, nitel araştırmalarda yaygın olarak kullanılan amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, bu doğrultuda kriter ve maksimum çeşitlilik örneklemesi esas alınmıştır. Böylece proje sürecine farklı kurumsal perspektiflerden katılan öğreticilerin görüşleri bütüncül bir şekilde değerlendirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Çalışmada öğreticilerin hadis ve sünnet bilgisi düzeyleri, bu bilginin yanlış anlaşılmasının toplumsal etkileri ve söz konusu etkilerin nasıl giderilebileceği örneklerle analiz edilmiştir. Ayrıca öğreticilerin, kök değerler ve Hz. Peygamber’in sünneti ışığında toplumsal problemlere yönelik çözüm üretme potansiyeli de değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, ÇEDES Projesi’nde yer alan değerlerin hayata aktarılmasında hadis ve sünnetin temel kaynak işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Projenin uygulayıcıları ve rehberleri olan öğreticilerin, öğrencilerin yaş aralığı, kültürel yapısı, eğitim süreci ve aile çevresi gibi sosyal faktörleri dikkate alarak Hz. Peygamber’in sünnet ve hadislerini aktarmaları hâlinde, projenin uzun vadede başarılı sonuçlar doğurabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, hem değerler eğitimi literatürüne hem de din eğitimi uygulamalarına katkı sağlayacak niteliktedir.

This study aims to explore the solutions proposed by the Sunnah of the Prophet Muhammad (peace be upon him) to contemporary social problems such as the degeneration of moral and spiritual values, and to evaluate the perspectives of instructors involved in the project “I Am Sensitive to My Environment, I Protect My Values” (ÇEDES). The research group consists of 10 teachers from the Ministry of National Education and 10 personnel from the Presidency of Religious Affairs (Diyanet) working in the province of Bursa. The participants were selected through purposeful sampling, a method frequently employed in qualitative research, specifically utilizing criterion and maximum variation sampling strategies. In this way, the views of instructors from different institutional backgrounds were examined in a comprehensive manner. Data were collected through a semi-structured interview technique. The study analyzed the instructors’ knowledge of hadith and Sunnah, the social implications of possible misinterpretations of this knowledge, and the ways in which such challenges might be addressed, supported by practical examples. In addition, the instructors’ potential to generate solutions to social problems in light of core values and the Sunnah of the Prophet was evaluated. The findings indicate that hadith and Sunnah serve as fundamental sources in transferring the values emphasized in the ÇEDES Project into practice. It was concluded that if the instructors, as the implementers and guides of the project, convey the Prophet’s Sunnah and hadith while taking into account social factors such as students’ age range, cultural background, educational process, and family environment, the project could achieve sustainable and long-term success. These results provide valuable contributions to both the literature on values education and to practical applications in religious education.