ÜSKÜDAR BEKÂR ODALARI VE

Abstract

Osmanlının pay-i tahtı İstanbul ve Onun çevresi, dışarıdan gelen tüccarlar, seyyahlar ve göçlerle gelen insanlar için cazibe merkezidir. Ayrıca XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren başlayan Suhte Ayaklanmaları ve yüzyılın sonunda bütün şiddeti ile Anadolu'yu kasıp Anadolu'daki Celali Ayaklanmaları nedeniyle köylerden kentlere, küçük kentlerden İstanbul, Bursa gibi büyük kentlere göç başlamıştır. En büyük göç merkezi ise İstanbul ve çevresidir. Üsküdar ise Anadolu'dan gelen göçmenlerin dolayısıyla bekârların İstanbul'a giriş yeridir. Ayrıca Balaban, Salacak, Ayazma gibi iskeleleri ile ticari potansiyele sahiptir. Göçle gelen bu kişiler genellikle ailelerini geride bıraktıklarından bekâr olarak tanımlanmışlar ve hem resmi makamlarca hem de halk tarafından bu şekilde muamele görmüşlerdir. İkamet ettikleri yerler bile erkî odaları\", bekâr odaları, erkek odaları olarak adlandırılmıştır. Çok zor şartlarda ve toplumun içine alınmayan bu kişiler toplum ve resmi makamlar tarafından çoğunlukla suça meyilli kişiler olarak değerlendirilmişlerdir. Bu değerlendirme pek de yanlış bir değerlendirme olmamıştır. Zira bekâr odaları ve burada yaşayan bekârlar kaynaklarda en çok bu yönleri ile yer almışlardır. Bu çalışmanın amacı, bekâr odalarının ortaya çıkış sürecini değerlendirdikten sonra özellikle Üsküdar'daki bekâr odalarını ele alarak buradaki olayları, toplumun bu odalarda yaşayan bekârlara bakış açısını ve bekârların yaşadıkları sorunları yine Üsküdar'da bulunan ünlü bekâr odaları (Balaban İskelesi) bağlamında ortaya koymaktır. Üzerinde durulması gereken bir diğer önemli nokta ise devletin bu odalara bakış açısıdır. Çalışmayı ortaya koyabilmek için Osmanlı arşiv belgeleri ve dönemin kaynakları kullanılacaktır