Sadrazam Çorlulu Ali Paşa’nın muhallefatı üzerine bir değerlendirme

Abstract

Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıl sadrazamlarından Çorlulu Ali Paşa’nın muhallefat kayıtlarını inceleyerek dönemin üst düzey bürokratlarının maddi kültürüne ışık tutmayı amaçlamaktadır. Sadrazamlık makamına kadar yükselen ve siyasi hayatının sonunda sürgün edilip idam edilen Çorlulu Ali Paşa’nın geride bıraktığı eşyalar, onun yaşam tarzı, kültürel eğilimleri ve sosyal statüsü hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Araştırma, arşivdebulunanüç ayrı muhallefat kaydına dayanmaktadır. Belgelerde, Paşa’ya ait kitaplar, kıyafetler, mutfak gereçleri, silahlar, mücevherat, kişisel bakım eşyaları, çadırlar, müzik aletleri, hayvanlar ve çeyizlik kumaşlar gibi çok çeşitli objeler listelenmiştir. Özellikle dinî ve edebî içerikli zengin kitap koleksiyonu, değerli kumaş ve kürklerden yapılmış giysiler, zarif mutfak ve sofra takımları, süs eşyaları ile dikkat çeken bu muhallefat, Osmanlı elitlerinin gündelik yaşamına ve tüketim alışkanlıklarına dair önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Çalışma, malzeme kültürü üzerinden Osmanlı toplumunun sosyal yapısına ve saray protokolüne dair derinlemesine bir bakış sunmaktadırThis study examines the muhallefat (estate inventory) records of Çorlulu Ali Pasha, one of the grand viziers of the Ottoman Empire in the 18th century, aiming to shed light on the material culture of high-ranking Ottoman bureaucrats. Having risen to the position of grand vizier and eventually exiled and executed, Çorlulu Ali Pasha’s possessions offer significant insights into his lifestyle, cultural inclinations, and social status. The research is based on three separate muhallefat records found in the archive. These documents list a wide variety of items, including books, garments, kitchenware, weapons, jewelry, personal care items, tents, musical instruments, animals, and textiles. Notably, his extensive collection of religious and literary books, luxurious garments made of precious fabrics and furs, refined dining sets, and ornamental items reflect the consumption habits and daily life of the Ottoman elite. This study provides a comprehensive perspective on the social structure and court protocol of the Ottoman Empire through the lens of material culture.