Türkiye'nin çığ yönetimine eleştirel bir bakış

Abstract

Çığ, ciddi can ve mal kayıplarına yol açan doğal afettir. Türkiye’nin yüzölçümünün büyük bir bölümü dağlık ve engebeli olduğu için çığ oluşumuna elverişlidir. Bu sebeple Türkiye’de önemli can ve mal kayıplarına yol açan çok sayıda çığ afeti yaşanmıştır. Bu olaylar özellikle Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgesi’nde yoğunlaşmıştır. Ancak mevcut duruma karşın Türkiye’de bu afete yönelik bir yönetmelik bulunmamaktadır. Alınan önlemler ve stratejiler yetersiz kalmakta, altyapı eksiklikleri ve toplumsal farkındalık gibi problemler söz konusudur. Araştırma literatür taraması yöntemiyle yapılmıştır. Bu doğrultuda Türkiye'nin ve belirlenen ülkelerin çığ hakkındaki çalışmaları, alınan önlemleri ve raporları incelenmiştir. Avrupa'da çığ yönetiminin özellikle İsviçre, Avusturya, Fransa ve İtalya gibi ülkelerde gelişmiş olduğu belirlenmiştir. Bu ülkeler, çığ tehlikesiyle mücadele için ulusal düzeyde yasa ve düzenleme getirmiş, çığ izleme ve tahmin ağı kurmuşlardır. Çığ konusunda alınan bu önlemler, hem yerel hem de ulusal düzeyde toplum bilincinin arttırılması, etkin izleme sistemlerinin kurulması ve çığa duyarlı altyapı projelerinin hayata geçirilmesi önem arz etmektedir. Dünyadan örnekler verilerek çığ yönetim planı hakkında önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak Türkiye'deki yönetmelik eksikliği durumu ve belirlenen ülkelerde çığ afetini yönetmeye yönelik çabalar, Türkiye'nin ilgili afet yönetimine dair alması gereken çaba ve düzenlemelerin gerekliliğini ortaya koymuştur.

Avalanches are natural disasters that cause serious loss of life and property. A large part of Turkey's surface area is mountainous and hilly, which is favorable for avalanche formation. For this reason, there have been many avalanche disasters in Turkey, causing significant loss of life and property. These incidents are particularly concentrated in Eastern Anatolia and the Black Sea Region. However, despite the current situation, there is no regulation for this disaster in Turkey. The measures and strategies taken are insufficient, and there are problems such as infrastructure deficiencies and social awareness. The research is based on a literature review. In this direction, avalanche studies, measures taken and reports of Turkey and other countries were analyzed. It was determined that avalanche management in Europe is particularly developed in countries such as Switzerland, Austria, France and Italy. These countries have introduced laws and regulations at the national level to combat avalanche hazards and established avalanche monitoring and forecasting networks. These avalanche measures, increasing public awareness at both local and national level, establishing effective monitoring systems and realizing avalanche-sensitive infrastructure projects are important. Examples from around the world have been given and recommendations on avalanche management plans have been made. In conclusion, the lack of regulations in Turkey and the efforts to manage avalanche disasters in the identified countries have revealed the necessity of efforts and regulations that Turkey should take regarding the related disaster management.