Osmanlı çeltik üretimsahası olarak Konrapa ya da “Osmanlı Sarayının Nadidesi Konuralp Pirinci”

Abstract

Konrapa XVI. yüzyılda Osmanlı idarî yapısı içinde Anadolu eyâleti veya beylerbeyliğine bağlı bir sancak (livâ) merkezi olan Bolu’nun, on altı nahiyesinden biridir. Henüz tarihî kaynaklar itibarıyla kesin ve açık bir şekilde ispatlanamasa da nahiyenin adının burada türbesi bulunan ve yörenin fethini gerçekleştiren Konur Alp’tan geldiği açıktır. Konrapa merkezinin, Tahrir Defterleri’ndeki ifadeyle Nefs-i Konrapa’nın bir diğer adı da Üskübü’dür. Tahıl grubu içinde yer alan pirinç, mutlak olarak büyüme devresi esnasında çok suya ihtiyaç duyduğundan, ancak coğrafî bölgelerin vadi tabanları içinde yetişme zemini bulmaktadır. Sancak dâhilinde bu şartları taşıyan en müsait bölge olan Konrapa nahiyesinde, pirinç ziraatı nin yoğunlaştığı görülmektedir. Konrapa’nın o devirde çeltik üretimi yapılan Anadolu’nun büyük merkezlerinden biri olduğu da anlaşılmaktadır. Sancaktaki çeltik ziraatı nin önemi, kanunnâmeye hususi bir madde eklenmesini gerektirmiştir. Konrapa’daki kadar büyük olmasa da Kıbrus ve Yedidivan nahiyelerinde de çeltik ziraatı mühim bir yer tuttuğu gibi bu çeltik sahaları padişah hassı olarak ayrılmıştı. Hususi bir işletme halinde görülen ve padişah hassı olan sancaktaki bu çeltik ziraatı devletçe de yakından takip edilmekteydi.

Konrapa is one of the sixteen township (nahiye) of Bolu where is center of Sancak in Ottoman administrative structure at XVI. century. In historical sources could not be proven clearly but the town name (Nahiye) highly probable comes from conqurer of region Konur Alp. Konrapa is is also calling as a Üskübü in “Tahrir Defterleri”. As known rice needs much water. That is why it grows up in bottom of valleys. Konrapa has the most suitable location in vicinity region for rice. It comes out that Konrapa is one of the biggest ricecenter in Anatolia at that time. The importance of rice necessitate to add to Kanunname as a special item. Kıbrıs and Yedidivan towns are also assigned as Sultan’s “hassa”. This rice places of Sultan was following closely by government.