Kent belleği perspektifinden kampüs mekânının illüstratif dönüşümü: Sanat temelli bir uygulama

Abstract

Bu makale, otoetnografi yöntemiyle illüstrasyonun bir anlatım dili olarak mekânsal belleği yeniden şekillendirme kapasitesini araştırmayı amaçlayan sanat temelli bir uygulamadır. Bu bağlamda, Balıkesir Üniversitesi Çağış Kampüsü’ne ait çeşitli mekânlar illüstrasyonlarla yeniden yorumlanmıştır. Araştırma sürecinde kampüs yaşamını oluşturan gündelik rutinler, yapısal unsurlar ve duygusal atmosferler hem fotoğraf hem gözlem hem de eskiz yoluyla kayıt altına alınmış; ardından bu kayıtlar estetik ve yorumlayıcı illüstratif çalışmalara dönüştürülmüştür. Mekânsal bağlamda kampüsün fiziksel dokusunu oluşturan doğa ve peyzaj alanları; eğitim birimleri, fakülte yapıları ve kütüphane gibi akademik ve mimari mekânlar; sosyal paylaşım noktaları ile yeme-içme alanları; ayrıca kampüs şenlikleri ve sportif etkinlikler gibi kolektif ritüeller ile kampüste yaşayan diğer canlılar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu alanlara ilişkin görsel gözlemler, illüstrasyon aracılığıyla yeni bir anlatı oluşturacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Araştırmanın bulgular kısmında illüstrasyon, yalnızca bir görsel ifade biçimi olarak değil, aynı zamanda mekânın çağrışımlarını, atmosferini ve bellekte bıraktığı izleri yeniden anlamlandıran bir düşünsel araç olarak değerlendirilmiştir. Kuramsal arka plânda ise illüstrasyonun tanımı, türleri, işlevi ve sanat içindeki konumuna yönelik incelemelerde bulunulmuş; “Urban Sketchers/ Kent Eskizleri” hareketinden bahsedilerek illüstrasyonun kentsel bellekle olan ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda ise illüstrasyonun hem bireysel hem toplumsal bellek katmanlarını görünür kılma yetisine sahip olduğu, sanatçının kişisel deneyimi ile mekânın kültürel birikimi arasında bir aktarım alanı oluşturduğu görülmüştür. Bu doğrultuda illüstrasyonun, görsel belleğin yeniden kurulmasında hem araştırma yöntemi hem temsil biçimi olarak önemli bir yere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştırThis article is an art-based study that aims to explore the capacity of illustration, as a language of expression, to reshape spatial memory through the method of autoethnography. In this context, various locations within the Çağış Campus of Balıkesir University were reinterpreted through illustration. Throughout the research process, daily routines, structural elements, and emotional atmospheres shaping campus life were documented through photography, observation, and sketching. These records were then transformed into aesthetic, interpretive illustrations. The spatial context, the elements that constitute the campus’s physical fabric including natural and landscaped areas; academic and architectural spaces such as educational units, faculty buildings, and the library; social interaction points and dining areas; collective rituals such as campus festivals and sports events; and the other living beings that inhabit the campus have been examined in a holistic manner. Visual observations related to these spaces were reconstructed through illustration to create a renewed visual narrative. The findings section evaluates illustration not only as a form of visual expression, but also as a conceptual tool that reinterprets a space's atmosphere and the associations it leaves in memory. The theoretical framework discusses the definition, types, functions, and artistic position of illustration. It also examines illustration's relationship with urban memory by referencing the "Urban Sketchers" movement. The study concludes that illustration can render individual and collective memory visible, creating a connection between the artist's personal experience and the cultural history of the environment. Thus, illustration plays a significant role as a research method and representational form in reconstructing visual memory.