Türk Kültüründe Fal ve İsimlerle İlgili Bir Manzum Falname Örneği

Abstract

Bilinmeyeni ve geleceği öğrenme merakı, insanlarınortak kişilik özelliklerindendir. Böyle olunca, bazı işaretlerüzerinden, birtakım yöntemlerle bilinmeyeni tahmin işisayılan falcılık; bin yıllar öncesine dayanan ve hemen hertoplumda görülebilen bir uygulamadır. Türk toplumunda da yaygın bir gelenek olan fal ve falcılık üzerine klasik edebiyatımızdada çeşitli fal usullerini konu edinen ve geneladıyla falname olarak bilinen birçok eser yazılmıştır. Yazı- mızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındakibilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarındanon sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçi- rildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman vekimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığıda olmayan, bazı özel isimler üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; \"fâilâtün fâilâtün fâilün\" kalıbıylaikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunlarıçerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 16x5 bölümlük,1-2-4-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması dabulunan ve toplam 33 bendden oluşan bir manzum falnameörneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşıl- mıştır.