Eski Sorunlar İçin Yeni Çözümler: Yeni Bir İşlem Vergisi Önerisi

Abstract

1980'li yılların başından itibaren devleti merkez alan sosyal refah anlayışı terk edilmeye ve birçok ülkede neoliberal akımlar ağırlık kazanmaya başlamıştır. 1989 yılında Berlin Duvarının çökmesi ve Sovyetler Birliği'nin dağılması ile Doğu Avrupa'daki geçiş ekonomilerinde de serbest pazar ekonomisi benimsenmiş, bu geçişte kapsamlı özelleştirmeler gerçekleştirilmiştir. Gelişmekte olan ülkeler, yurtiçi sanayilerini dış rekabete karşı koruma politikalarından vazgeçmiş, ticaret hacimlerinin genişlemesine ağırlık vermeye başlamışlardır. Günümüzde küreselleşme, uluslararası ticaretin ve sermaye akışının önündeki engelleri kaldırıcı bir etki yaratmakta ve uygulanan ekonomik politikalar ve finansal serbestleşme adımları finansal piyasaların gelişmesine, değişmesine ve dış dünya ile bütünleşmesine yol açmaktadır. Tüm bu gelişmelerin sonucu olarak, uluslararası işlemlerin vergilendirilmesi daha çok sayıda ülkeyi ilgilendirir hale gelmektedir. Ülkenin uluslararası finansal hareketlere açılması, devletin mali yapısını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Özellikle 1990'lardan itibaren finansal hareketlerde yaşanan artışlar, ülkelerdeki yatırımları arttırmakta veya likidite sorunlarının aşılmasına yardım edebilmektedir. Diğer taraftan, aynı artışların finansal istikrarsızlığa yol açarak tersine etkiler yaratması da söz konusudur. Bu çerçevede, çalışmada finansal hareketlerin istikrarsızlığa yol açan etkilerini azaltmaya yönelik vergileme önerileri tartışılmıştır.